Islamitische begraafplaatsen steeds populairder, eeuwige grafrust speelt grote rol
In dit artikel:
In Nederland wonen naar schatting ruim een miljoen moslims, maar het land telt meer dan vierduizend begraafplaatsen waarvan slechts vijf volledig islamitisch zijn; enkele tientallen algemene begraafplaatsen hebben wel een apart moslimgedeelte. Door groeiende vraag worden nieuwe islamitische terreinen gepland in onder meer Rotterdam, Roosendaal, Utrecht, Amersfoort, Weert en Den Haag.
De grootste islamitische begraafplaats staat in Arnhem: Maqbara Rawdah Al Moslimin, geopend in 2023 door Saïd Bouharrou. Die locatie biedt plek aan ongeveer 15.000 graven; alleen al de afgelopen drie jaar zijn er circa 2.000 begrafenissen geweest. Bouharrou vertelt dat het tekort aan islamitische graven voor hem persoonlijk duidelijk werd toen zijn broer in 2018 stierf en op een islamitisch deel van een algemene begraafplaats terechtkwam. Sinds de opening worden er ook nabestaanden uit België, Duitsland en soms Zwitserland begraven.
Twee ontwikkelingen vergroten de vraag: religieuze voorschriften (zoals ritueel wassen en begraven met het gezicht naar Mekka) en het verlangen naar ‘eeuwige grafrust’. Veel algemene begraafplaatsen kennen tijdelijke grafrechten van bijvoorbeeld twintig jaar, waarna verwijdering kan volgen; moslims willen vaak dat het graf niet wordt geruimd. Daarnaast heeft de coronapandemie de behoefte versneld: gesloten grenzen maakten repatriëring naar landen van herkomst moeilijk of onmogelijk, waardoor families beseften hoe belangrijk een nabije grafplaats is. Ook speelt een generatieverschil: tweede generatie moslims voelt zich vaker Nederlands en kiest daarom voor begraven in Nederland in plaats van teruggave aan het land van herkomst.
Financieel en organisatorisch zijn er obstakels: een graf voor onbepaalde tijd op de Arnhemse begraafplaats kost rond de 5.100 euro, terwijl veel algemene begraafplaatsen tijdelijke rechten rond 2.500 euro voor twintig jaar vragen. Het opzetten van een islamitische begraafplaats vergde bovendien veel papierwerk, vergunningen en afspraken met gemeenten en uitvaartondernemers.
De vraag blijft stijgen — steeds meer jongeren reserveren nu al een graf — en het is onzeker of de geplande nieuwe locaties voldoende capaciteit bieden om in de komende jaren aan die behoefte te voldoen.