Groeiende groep is boos over klimaatbeleid, steun voor vleestaks slinkt
In dit artikel:
Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) constateert in de studie Klimaat en Samenleving dat de Nederlandse verdeeldheid over klimaatbeleid toeneemt: hoewel een meerderheid het nog steeds belangrijk vindt dat de uitstoot van broeikasgassen daalt, slinkt de bereidheid om maatregelen te steunen en groeit een groep die zich ergert aan de nadruk op klimaatmaatregelen. Mensen met een praktische opleiding en relatief lagere inkomens voelen zich het vaakst “boos” over wat zij als buitensporige aandacht voor klimaat zien; zij plaatsen problemen als criminaliteit, veiligheid, immigratie en de kosten van levensonderhoud hoger op de agenda.
Waar in 2024 ongeveer een kwart van de bevolking dit gevoel had, ervaart inmiddels circa een derde vergelijkbare klimaatfrustratie. Tegelijkertijd blijft zorg over klimaat breed aanwezig: 65% van de Nederlanders maakt zich zorgen over klimaatverandering, 70% is ongerust over extreem weer en 75% over achteruitgang van natuur en milieu. Die zorg vertaalt zich in steun voor veel concrete maatregelen: vergroenen van steden, dijkverhoging, beter openbaar vervoer en fiscale prikkels zoals een lagere energiebelasting bij laag gasverbruik en een kilometerheffing voor auto’s krijgen ruime meerderheden. Een vliegtaks en nieuwe kerncentrales scoren net een meerderheid, terwijl bouw van windmolens op land niet breed wordt gedragen.
Er is echter een duidelijke dalende trend in persoonlijke betrokkenheid: in 2025 zegt 64% iets te willen bijdragen aan lagere CO2-uitstoot (tegen 71% in 2024) en minder Nederlanders vinden het belangrijk dat Nederland actief meedoet aan internationale klimaatacties (69% nu, tegen 75% in 2024 en 85% in 2022). Grote concurrentiële zorgen zijn betaalbare woningen en internationale spanningen (85%), politiek en regering (82%) en de kosten van klimaatbeleid (69%), die in aantal groter gevonden worden dan de klimaatzorg zelf.
Een belangrijke verklaring is het gevoel van oneerlijke lastenverdeling: ruim vier op de vijf Nederlanders vinden klimaatbeleid oneerlijk verdeeld tussen landen, burgers en inkomensgroepen — een indruk die ook door OESO-onderzoek wordt ondersteund. Maatregelen die basisvoedsel duurder maken, zoals een zuiveltaks, zijn zeer onpopulair (59% tegen) en steun voor een vleestaks daalt; ook over krimp van de veestapel is Nederland diep verdeeld. SCP-onderzoeker Yvonne de Kluizenaar benadrukt dat het vooral om beleving gaat en dat politici hiermee rekening moeten houden om draagvlak en vertrouwen niet verder te ondermijnen.