Groeiend aantal kinderen past niet in het schoolsysteem: 'Onze leerplicht botst met VN-verdrag'

In dit artikel:

Sinds de Wet passend onderwijs (2014) heeft ieder kind in Nederland recht op een schoolplek die aansluit bij zijn of haar behoeften, ook wanneer extra ondersteuning nodig is. Tegelijkertijd groeit al jaren het aantal kinderen dat langdurig thuiszit en daardoor niet of nauwelijks onderwijs volgt. Volgens betrokkenen past “een groeiende groep niet meer in het systeem.”

De paradox ontstond doordat de vraag naar gespecialiseerde zorg en extra begeleiding toeneemt, terwijl het onderwijsaanbod en de capaciteit in praktijk beperkt blijken. Scholen kampen met wachtlijsten voor speciaal onderwijs, tekorten aan deskundig personeel en beperkte mogelijkheden om zeer complexe of gecombineerde zorgvragen binnen de reguliere setting op te vangen. Ook administratieve procedures en onduidelijkheden over wie welke verantwoordelijkheid draagt blijken drempels.

De gevolgen zijn verstrekkend: kinderen missen leerstof en sociale contacten, ouders lopen tegen grenzen aan bij het vinden van passende ondersteuning, en gemeenten en scholen ervaren oplopende druk om oplossingen te bieden. Het probleem speelt landelijk en raakt zowel primair als voortgezet onderwijs.

Vooruitkijken vraagt volgens deskundigen om meer capaciteit en flexibiliteit: bijvoorbeeld snellere doorverwijzingen, betere samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp, uitbreiding van specialistische plekken en maatwerk voor kinderen met meervoudige behoeften. Zonder zulke veranderingen blijft de kloof tussen het wettelijke recht op passend onderwijs en de dagelijkse praktijk voor veel gezinnen bestaan.