Griekenland waarschuwt: EU-migratiepact zit vol gaten

In dit artikel:

Demissionair asielminister David van Weel bezocht recent de streng bewaakte Grieks-Turkse grens en asielcentrum Fylakio om de gevolgen van het nieuwe Europese Asiel- en Migratiepact te bekijken. Het pact — een pakket van negen wetten dat op 12 juni ingaat — moet asielprocedures versnellen, grenslanden direct laten screenen en registreren in een gezamenlijke EU-database en zorgen voor een eerlijker verdeling van asielzoekers binnen de EU. Van Weel verwacht directe veranderingen: “Er zal meteen wat veranderen, op de eerste dag.”

Op de grens tonen draden, een lang hek, drones, satellietbeelden, honden en zwaarbewapende grenswachten hoe Griekenland probeert instroom te remmen; volgens grenswachters heeft niemand recent geprobeerd over het hek te komen. Tegelijkertijd blijkt uit bezoek aan Fylakio — een containerkamp vergelijkbaar met Ter Apel — dat de aanmeldstroom niet is verdwenen: het centrum is vol, vooral met Afghaanse vluchtelingen, en ook eilanden zoals Kreta zien opnieuw veel aankomsten.

Griekse bestuurders en hulpverleners zijn kritischer over het pact. Een centraal knelpunt blijft het terugsturen van afgewezen asielzoekers: volgens Yiannis Fragoulis van het Griekse COA verlaat momenteel slechts ongeveer 20% aantoonbaar Europa, en dat probleem wordt met het pact naar verwachting niet opgelost. Fragoulis waarschuwt dat veel nieuwkomers geloven dat het moeilijkste deel van hun reis achter de rug is, wat uitzettingen bemoeilijkt.

Ook de solidariteitspool roept twijfels op. Lidstaten met weinig aanvragen moeten frontstaten helpen of 20.000 euro per asielzoeker betalen; Nederland wil alleen betalen. Polen weigert deelname, en de nieuwe Tsjechische regering noemt het bedrag “onacceptabel”. Critici vrezen dat deze constructie onder druk van grotere instromen niet houdbaar is. Kortom: strengere regels komen, maar praktische tekortkomingen rond terugkeer en solidariteit kunnen de effectiviteit behoorlijk beperken.