Griekenland komt met nieuwe strenge regels tegen hulpverleners en asielzoekers
In dit artikel:
Het Griekse parlement heeft vandaag een wet aangenomen die de straffen voor mensensmokkel flink verscherpt en de positie van hulporganisaties verder verzwakt. Op voorstel van migratieminister Thanos Plevris kunnen mensen die van mensensmokkel worden beschuldigd — óók als ze voor een hulporganisatie werken — voortaan boetes tot 50.000 euro en tot tien jaar gevangenisstraf krijgen. Bovendien kan de staat een hele organisatie uit het officiële register schrappen zodra een medewerker verdacht wordt, nog voordat een rechter een uitspraak doet; organisaties moeten in dat register staan om in Griekenland te mogen opereren.
Hulpverleners op eilanden als Lesbos, Samos en Chios, die vaak reddings- en eerstehulpacties uitvoeren, zeggen dat zij alleen mensen in nood helpen en geen smokkel faciliteren. Eerder leidde die verschil van interpretatie tot een rechtszaak tegen 24 hulpverleners — onder wie de Nederlander Pieter Wittenberg — die na acht jaar vorige maand vrijgesproken werden. NGOs en mensenrechtenorganisaties noemen de nieuwe regels een verdere criminalisering van hun werk; 73 Griekse en internationale organisaties, inclusief Artsen zonder Grenzen en Stichting Bootvluchteling, uitten stevige kritiek. Ook de Griekse ombudsman waarschuwt dat de wet geen onderscheid maakt tussen commerciële smokkel en noodhulp.
De wet bevat nog meer maatregelen: afgewezen of kansarme asielzoekers kunnen tot vijf jaar vastgehouden worden tot uitzetting, en vluchtelingen met een verblijfsstatus die anderen helpen die illegaal zijn, verliezen die bescherming en kunnen worden uitgewezen. Tegelijk biedt de regeling meer ruimte voor bilaterale arbeidsovereenkomsten om tekorten in sectoren zoals landbouw en toerisme op te vullen — een onderdeel dat ook door critici geprezen wordt.
De maatregel is aangenomen met de meerderheid van premier Kyriakos Mitsotakis’ partij Nieuwe Democratie; de volledige oppositie stemde tegen. De regering zegt met het aanscherpen migranten af te willen schrikken: na ruim 40.000 aankomsten in een eerder jaar waren dat er in 2024 circa 55.000, waarbij een toenemend aandeel via de gevaarlijke route uit Libië (rond 40% op Kreta) arriveert. Hulporganisaties kunnen delen van de wet juridisch aanvechten.