Green New Scam: Trump spot, Europa betaalt

In dit artikel:

Terwijl wereldleiders en miljonairs met privéjets naar het World Economic Forum in Davos reisden, hield het conservatieve Amerikaanse Heartland Institute een tegenconferentie — het World Prosperity Forum — in Zürich, ongeveer 150 km verderop. Sprekers daar waren onder anderen Marcel Crok, de nieuw aangetreden Clintel-voorzitter Václav Klaus (de voormalige Tsjechische president) en de Amerikaanse klimaatcriticus Marc Morano; ook verwijzingen naar toespraken van Donald Trump en opmerkingen van Robert Kennedy Jr. kwamen aan bod. De auteur zelf was één van de sprekers op het Heartland-event.

Het centrale thema van de bijeenkomsten en de verslaglegging is het grote contrast tussen het klimaatbeleid in de Verenigde Staten en dat in veel Europese landen. In de VS tekenen zich volgens de sprekers duidelijke verschuivingen af: grote tech- en miljonairsinvesteerders hebben hun klimaatambities teruggeschroefd, politieke figuren zoals Trump maken weinig woorden meer vuil aan klimaatbeleid, en klimaatkritische stemmen lijken weer meer ruimte te krijgen. Marc Morano stelde dat klimaatpolitiek in de VS aan invloed verliest; Robert Kennedy Jr. werd geciteerd met scherpe kritiek op de rol van elites bij klimaat- en coronabeleid.

In Europa daarentegen gaat de energiewende onverminderd door en dat levert volgens de conferentiesprekers en de auteur economische pijnpunten op. Voorbeelden:
- Grote aantallen elites vlogen met privéjets naar Davos (709 dit jaar), wat het wantrouwen jegens het WEF voedt.
- Duitsland betaalde na Fukushima de prijs voor het versneld sluiten van kerncentrales en investeerde ruim 500 miljard euro in de Energiewende; dat heeft geleid tot hoge energieprijzen, massale de-industrialisatie en bedrijven die het land verlaten. Een recent statement van bondskanselier Friedrich Merz noemde het sluiten van kerncentrales een “grote strategische fout”, al wil hij die niet heropenen maar vervangen door gascentrales en LNG-import.
- Nederland volgde vergelijkbare keuzes: sluiting van het Groningengasveld, grote inzet op zon en wind, bouw van converterstations bij Moerdijk en signalen dat energie-intensieve industrie verdwijnt. Bedrijven laten soms zelfs geen biedingen meer binnen bij wind-op-zee-tenders.
- Europese beleidsmakers blijven ambitieuze doelen stellen: Eurocommissaris Wopke Hoekstra zou een doel van 90% CO2-reductie in 2040 hebben doorgedrukt, en de Nederlandse klimaatminister Sophie Hermans zet opnieuw subsidies in voor wind op zee. Een recent rapport van de groene lobby waarschuwde dat Nederland zijn 2030-doel voor duurzame energie zou missen en mogelijk tot 2,6 miljard euro moet betalen om dat te compenseren — een argument dat weer wordt gebruikt om extra subsidies te rechtvaardigen.

De auteur wijst op concrete incidenten en risico’s die hij aan beleidskeuzes koppelt: black-outs vorig jaar in Spanje (waarover experts lazen dat netproblemen en te veel intermitterende capaciteit meespelen) en een begin januari grote blackout in Berlijn die volgens het artikel het gevolg was van een terroristische aanslag door een milieu‑activistische groep. Dergelijke voorbeelden worden door de schrijver gezien als symbolisch voor de kwetsbaarheid van netten die sterk op zon en wind vertrouwen.

Tegelijk worden er lichtpunten genoemd: delen van Oost-Europa tonen weerstand tegen strengere Brusselse klimaatambities, en een rechtse Zweedse regering heeft delen van het klimaatbeleid teruggedraaid, stopt met sommige windparken op zee en investeert juist in kernenergie. Ook wordt opgemerkt dat beweringen over windenergie niet altijd eenvoudig zijn: waar Trump suggereerde dat China windmolens wel produceert maar niet inzet, wijst de auteur op schattingen dat China rond de 600 GW aan geïnstalleerde windcapaciteit heeft (ongeveer 225.000 molens).

Kort gezegd: op het Heartland-forum in Zürich werd een verhaal verteld van Europese overijverigheid en economische schade door snelle vergroening, tegenover een Amerikaanse trend van terugtrekking of heroriëntatie ten aanzien van klimaatbeleid. De schrijver pleit impliciet voor heroverwegingen van beleidskeuzes in Europa en wijst op het groeiende politieke en maatschappelijke verzet tegen de huidige route.