"Great Books" herleven in Leiden: goed onderwijs begint bij goede boeken

In dit artikel:

In Leiden groeit rond het Pascal Institute een nieuw soort onderwijs dat zich afzet tegen de haast en afleiding van de digitale tijd. In een gerestaureerd pand aan het Noordeinde en de Witte Singel lezen kleine groepen studenten en young professionals samen klassieke werken uit de westerse traditie, van Plato en Augustinus tot Dostojevski en Shakespeare, met alleen papier, potlood en veel gesprek aan tafel.

Het instituut, opgericht door Jordi Wiersma na zijn promotie in 2023 over goed onderwijs, vertrekt vanuit de gedachte dat vorming meer is dan kennisoverdracht: het gaat om traditie eigen maken, leren denken, karakter vormen en streven naar een deugdzaam leven. Die aanpak sluit aan bij de Amerikaanse “great books”-traditie van St. John’s College in Annapolis, waarmee het Pascal Institute nu zelfs een tweejarige masteropleiding mag starten. Die opleiding begint na deze zomer.

De naam verwijst naar Blaise Pascal, omdat het instituut wil laten zien dat twee manieren van denken naast elkaar nodig zijn: de rationele, wetenschappelijke benadering en de meer fijnzinnige, spirituele of poëtische blik. Volgens het artikel raakt juist die spanning aan een bredere Europese kwestie: hoe houd je ruimte voor geloof, verbeelding en morele vragen in een wereld die steeds meer door techniek en meetbaarheid wordt gestuurd?

De auteur beschrijft bovendien een reeks avonden waarop hij met studenten Pascal’s *Gedachten* las. Dat gebeurde volgens een rustige, socratische methode, met ruimte voor vragen, stiltes en verschil van inzicht. Zijn conclusie: open debat over grote levensvragen is hier nog mogelijk, en dat maakt het initiatief bijzonder.