Gps-navigatie maakt wegen en straten onveiliger, jaagt overheid op kosten
In dit artikel:
Navigatie-apps maken het autorijden onveiliger omdat ze bestuurders niet alleen afleiden, maar ook naar smalle landwegen en woonstraten sturen die niet geschikt zijn voor extra doorgaand verkeer. Uit cijfers van het Britse ministerie van Transport (DfT) voor 2024 blijkt dat 60% van de verkeersdoden in Groot-Brittannië plaatsvond op landweggetjes, terwijl die wegen ongeveer 45% van het verkeer verwerken. IAM RoadSmart waarschuwt dat apps vaak alternatieve routes adviseren wanneer automobilisten op drukke snelwegen stuiten; meer dan de helft van de bestuurders krijgt zulke routes voorgesteld. De organisatie wijst op de specifieke risico’s van zulke wegen: landbouwvoertuigen, eenbaansstukken, smalle rijstroken en beperkt zicht door bermbegroeiing. Zonder meer capaciteit op hoofdwegen zullen meer mensen via gevaarlijke omleidingen worden geleid.
Het probleem is niet nieuw en reikt verder dan het Verenigd Koninkrijk. In zijn boek Het Uur van de Wolven beschrijft Giuliano da Empoli hoe de navigatie-app Waze in een Franse gemeente (burgemeester Michel Bisson) plotseling enorme verkeersstromen veroorzaakte doordat de app gebruikers routinematig door woonwijken leidde om tijd te besparen. Lokale overheden blijken vaak weinig macht te hebben tegenover die platforms: ze zijn lastig bereikbaar en handelen vooral vanuit algoritmische tijdwinst, zonder lokale veiligheidsafwegingen.
Nederlandse gemeenten nemen inmiddels handiger maatregelen. Altena besloot onlangs in Dussen, Hank, Nieuwendijk en Uppel zogeheten geslotenverklaringen in te voeren: tijdens de ochtendspits zijn bepaalde wegen alleen beschikbaar voor bestemmingsverkeer. Daarnaast komen fysieke ingrepen zoals drempels en wegversmallingen om sluipverkeer te ontmoedigen en de verkeersveiligheid te verbeteren. Zulke ingrepen zijn kostbaar en de rekening valt vaak bij de lokale gemeenschap. Tegelijkertijd blijft er kritiek op Big Tech, dat door fiscale constructies weinig bijdraagt aan lokale lasten.
Kortom: navigatie-apps brengen praktische voordelen, maar ook aanzienlijke veiligheids- en bestuursproblemen. Gemeenten reageren met afsluitingen en infrastructuurmaatregelen, terwijl de discussie over verantwoordelijkheid van platformbedrijven en benodigde investeringen in hoofdwegen voortwoekert.