Goudse mbo-studenten lopen letterlijk tegen de boeken aan
In dit artikel:
Op het Hoornbeeck College in Gouda heeft docent Stijnie Sturm een zichtbare leescultuur op school helpen vormgeven: rijen boekenkasten in de gangen en boekenplanken in de personeelskamer, die leerlingen en medewerkers vrij mogen pakken en meenemen — zonder pasje of formeel uitleensysteem. De keuze voor een laagdrempelige opstelling is bewust: als leerlingen letterlijk tegen boeken aanlopen, pakken ze ze eerder. Kleine verliezen worden geaccepteerd; soms brengen oud-studenten boeken terug.
Sinds 2022 zijn er meer structurele maatregelen: alle voltijdstudenten (BOL) krijgen jaarlijks één blok van tien weken met wekelijks een stilleesuur op het rooster. Daarnaast organiseert de school tweejaarlijks een themadag met auteursbezoeken en stimuleert Sturm collega’s met leeskringen en een gedeelde WhatsAppgroep waarin zo’n dertig medewerkers van zes locaties (onder meer Amersfoort, Goes, Apeldoorn, Rotterdam en Kampen) boeken- en lesideeën uitwisselen. Enkele andere vestigingen bekijken inmiddels of ze de vrije boekenkasten ook invoeren.
De aanpak richt zich op verantwoordelijkheid en vertrouwen, niet op handhaving: docenten proberen te motiveren zonder politieagent te spelen. Dat werkt veelal, al is de motivatie ongelijk; sommige studenten worstelen met uren stil lezen, anderen ontdekken juist hun eerste uitgelezen boek. Ook zijn er creatieve toepassingen: vakken zoals economie verwerken boeken in opdrachten en graphic novels worden ingezet voor leerlingen die moeite hebben met lange teksten.
Sturm erkent dat meetbare verbeteringen in leesniveau niet eenvoudig zijn toe te schrijven aan deze maatregelen, maar merkt wel dat lezen genormaliseerd is binnen schoolcultuur. Voorts is er geen strikt zwart-op-wit beleid over gevoelige inhoud; docenten voeren bewuste gesprekken met studenten en ouders over de inzet van controversiële titels. Ondanks aanvankelijke terughoudendheid onder sommige collega’s wint de beweging aan draagvlak: op het Hoornbeeck moet lezen vooral leuk en vanzelfsprekend worden, en dat streven krijgt steeds meer navolging.