Gokken met onze warmte: D66-minister Van Veldhoven weigert in te grijpen bij levensgevaarlijk lege gasbergingen
In dit artikel:
Nederlandse gasvoorraden zijn volgens berichtgeving van De Telegraaf alarmierend laag: op dit moment zouden de bergingen slechts voor ongeveer 19% gevuld zijn, terwijl gebruikelijk voor de start van het stookseizoen rond de 80% wordt geadviseerd. Daarmee ligt Nederland ruim onder het Europese gemiddelde van circa 42%. Grote opslaglocaties zoals Grijpskerk en Bergermeer vullen veel trager dan normaal en de enorme put bij Norg is door NAM grotendeels leeggegaan.
De Gasunie waarschuwt dat het vultempo “te traag” is en dringt bij het kabinet aan op snelle actie. De oorzaak wordt vooral gezocht in marktwerking: door geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten (met name rond Iran) zijn spotprijzen gestegen — de door het artikel aangehaalde cijfers noemen ongeveer €49,60/MWh momenteel versus gemiddeld €47,70/MWh voor winterleveringen — waardoor handelaren verlies lijden als ze nu gas inkopen om op te slaan. Commerciële partijen wachten daarom op financiële prikkels of overheidssteun voordat ze de opslagen vullen.
Minister Stientje van Veldhoven (D66, Klimaat en Groene Groei) heeft volgens het bericht besluiten over een strategische aanvulling uitgesteld tot rond Prinsjesdag, waarop het kabinet doorgaans beleids- en begrotingsplannen presenteert. Critici en sommige deskundigen vinden dat dat te lang wachten is. Martien Visser, emeritus hoogleraar Energie en Netwerken, raadt aan direct te beginnen met vullen in plaats van te hopen op prijsdaling.
Een belangrijke achtergrondfactor is het einde van de gaswinning in Groningen; vorig jaar is het veld definitief afgesloten en deels verzegeld, waardoor Nederland meer afhankelijk is geworden van invoer. Het artikel stelt dat het land nu voor ongeveer 80% afhankelijk is van buitenlands gas en LNG uit onder meer de Verenigde Staten en het Midden-Oosten, wat de leveringszekerheid en prijsgevoeligheid vergroot en kwetsbaarheid voor verstoringen of sabotage van transportroutes (bijv. uit Noorwegen) verhoogt.
Het risico is niet alleen winters: ook in hete, windstille zomerdagen kunnen veel gascentrales nodig zijn om netinspanningen op te vangen wanneer zon en wind weinig leveren en grote hoeveelheden elektriciteitsvraag ontstaat (airco’s, warmtepompen, laden van elektrische auto’s). Vorig jaar winter werd volgens het artikel een energiecrisis ternauwernood afgewend toen opslagen tot onder de 5% daalden; de huidige situatie zou soortgelijke knelpunten kunnen veroorzaken en leidt mogelijk tot hogere energierekeningen voor huishoudens en mkb als de overheid niet ingrijpt.
Kort samengevat: rapporten wijzen op historisch lage gasvoorraden in Nederland, marktprikkels verhinderen dat handelaren nu inkopen en vullen, en experts roepen het kabinet op om snel een strategische voorraad- of subsidiemaatregel te nemen om de leveringszekerheid komende winter te garanderen.