Goede voornemens volhouden? Het echte spel begint na dag 12

In dit artikel:

Ongeveer de helft van de Nederlanders begint op 1 januari met een verandering: het zogenaamde Fresh start‑effect — tijdsmarkeringen zoals jaarwisseling of verjaardagen maken het makkelijker om een nieuw doel te kiezen. Veel van die plannen strandden echter al snel: 12 januari wordt wel Sjaak Afhaakdag genoemd omdat motivatie dan vaak wegzakt en oude gewoontes terugkeren.

De reden ligt niet alleen in zwakke wil; nieuwe routines kosten lichamelijke en mentale energie. Onderzoek wijst uit dat het lang kan duren voordat iets vanzelf gaat (vaak wordt 66 dagen genoemd), maar auteur James Clear benadrukt dat het vooral gaat om herhaling: hoe vaker je het nieuwe gedrag uitvoert, hoe sneller het automatiseert. Duurzame verandering vraagt bovendien dat je begrijpt welke triggers gedrag aansturen, zodat je je eigen onbewuste en dat van anderen kunt bijsturen.

Dat inzicht is ook bruikbaar voor marketing: je bereikt mensen makkelijk in januari, maar wie daarna stopt met stimuleren verliest diezelfde groep snel weer. Effectiever is niet harder overtuigen, maar helpen volhouden — vooral in de periode tussen de eerste piek (rond 1 januari) en de automatisering (tot circa dag 66). Zie 12 januari niet alleen als faalmoment maar als kans tot herstart: plan opvolging, maak doelen klein en herhaal ze, pas de omgeving aan en gebruik sociale steun om nieuwe gewoontes blijvend te verankeren — zowel voor jezelf als voor klanten.