Gisèle Pelicot zwijgt niet over verkrachtingen: „Smeerlappen moeten in de schijnwerpers staan"

In dit artikel:

Gisèle Pelicot beschrijft in haar recent verschenen boek Ode aan het leven (ondertitel: Schaamte moet van kant wisselen) hoe zij jarenlang werd gedrogeerd en systematisch verkracht door de man van wie ze dacht dat ze gelukkig was. De affaire kwam aan het licht nadat een supermarktbeveiliger in september 2020 haar echtgenoot Dominique betrapte op het filmen onder rokken. Politieonderzoek bracht duizenden foto’s en filmpjes aan het licht; in het najaar van 2024 veroordeelde een Franse rechter uiteindelijk vijftig verdachten en de echtgenoot die de bende leidde.

Pelicot reconstrueert in het boek stap voor stap hoe ogenschijnlijke geluksmomenten zich achteraf als een dwaas masker blijken te ontvouwen. Zij dacht aanvankelijk dat foto’s van een bewusteloos vrouw op haar eigen bed gefotoshopt waren en kende de mannen op de beelden niet. Langzaam viel het beeld in elkaar: de geheugenverliesklachten waar artsen geen verklaring voor vonden waren geen tumor maar het gevolg van wat zij noemt „chemische onderwerping” — verdovende middelen die haar weerloos maakten. Die ontdekking roept ook pijnlijke vragen op over waarom gezondheidsproblemen en angsten niet genoeg waren om Dominique te doen stoppen.

Het boek is eerlijk en vaak expliciet: Pelicot vertelt niet alleen over het misbruik maar ook over haar gelukkige periodes met Dominique, hun allebei pijnlijke jeugdverhalen en hun complexe intieme leven. Ze veroordeelt hem niet door alle herinnering te wissen; tegelijk maakt ze glashelder dat de schuld bij de daders ligt. Haar motto is dat de schaamte van slachtoffers moet verhuizen naar de daders — en dat precies die verschuiving centraal staat in haar openheid.

Het strafproces duurde bijna vier maanden en trok grote mediabelangstelling. Aanvankelijk was Pelicot bereid achter gesloten deuren te verschijnen, maar ze koos bewust voor een publieke zitting omdat beslotenheid volgens haar de daders zou beschermen. In de rechtszaal voelde ze zich paradoxaal genoeg soms zelf als verdachte: de verdachten ontkenden, suggereerden dat zij het gewild had en hun advocaten probeerden haar reactie en uitstraling te bagatelliseren. Toegang tot de rechtbank en steun van vrouwen buiten hielpen haar die momenten doorstaan.

Privé overheersen verschillende emoties: haar kinderen verwijderen alle herinneringen aan hun vader en noemen hem een monster; Pelicot zoekt houvast in het positieve dat ooit bestond maar verwerpt het niet. Zij draagt weer de naam van haar vader, maar treedt soms bewust naar buiten met de gehuwde naam om te voorkomen dat haar kinderen zich daarvoor zouden schamen. Haar boek is geen klassieke klacht, maar een moedige getuigenis die het publieke debat over slachtofferschap, verantwoordelijkheid en de verplaatsing van schaamte verder wil brengen.