Gisèle Pelicot: 'Het was mijn rechtszaak, maar ook van al die andere vrouwen'

In dit artikel:

Gisèle Pelicot (72) werd het gezicht van een zaak die Frankrijk schokte: bijna tien jaar lang werd ze in haar eigen huis door haar echtgenoot gedrogeerd en door tientallen mannen verkracht. In een interview met Nieuwsuur en in haar boek Ode aan het Leven, dat ook in het Nederlands verschijnt, spreekt ze nu openlijk over wat haar is overkomen en waarom ze koos voor een openbare rechtszaak in 2024.

Pelicot wilde aanvankelijk anoniem blijven en zich terugtrekken, maar besloot dat stilte een luxe voor de daders zou zijn. Ze vroeg juist om een proces achter gesloten deuren te vermijden zodat het misbruik zichtbaar en controleerbaar zou zijn. Die keuze maakte haar tot symbool voor veel andere vrouwen; na de veroordeling van 51 daders werd ze door velen geprezen als voorbeeld en aanmoediging om het zwijgen te doorbreken. "Dit proces heeft vrouwen bevrijd," zegt zij.

Het bewijs tegen de daders was omvangrijk: foto’s en meerdere video’s lieten systematisch geweld en bewusteloosheid zien. Pelicot beschrijft hoe ze de beelden in het politiebureau voor het eerst zag en zichzelf aanvankelijk niet kon herkennen. De beelden maakten duidelijk dat mannen tussen de 22 en 70 jaar — opgeroepen door haar echtgenoot — haar misbruikten terwijl zij vaak buiten bewustzijn was. Sommigen van hen verschenen tijdens het proces met bedekte gezichten; velen ontkenden de verkrachtingen en probeerden te stellen dat de echtgenoot toestemming had gegeven. Volgens Pelicot wisten de mannen precies waarom ze naar haar woning kwamen en niemand deed ooit aangifte.

De rechtszaal was voor haar een zware confrontatie: harde vragen van verdedigers, blikken van de verdachten die haar uit balans moesten brengen, maar ook voortdurende steun van grote rijen vrouwen buiten de rechtbank. Die publieke steun noemt ze cruciaal geweest; zonder dat applaus had ze het niet volgehouden. Ze hekelt de manier waarop slachtoffers vaak als verdachte worden behandeld en pleit voor een mentaliteitsverandering in de omgang met slachtoffers.

In haar boek reconstrueert Pelicot het fysieke en emotionele leed — black-outs, gynaecologische klachten en het gevoel dat haar lichaam als vuilnisbak werd gebruikt — en beschrijft ze ook haar herstel. Ze probeert haar oude leven achter zich te laten, heeft een nieuwe liefde en wil daarmee hoop geven aan andere vrouwen die alles verloren denken te hebben. Het volledige interview met Pelicot is vanavond om 22:00 uur te zien in Nieuwsuur op NPO2.