Giorgia Meloni's conservatieve pragmatisme scoort in Europa
In dit artikel:
Half december beklimt premier Giorgia Meloni (48) het podium tijdens het Fratelli d’Italia-partijcongres in hartje Rome en speelt zich daar andermaal als onbetwiste leider van de Italiaanse rechtervleugel in de spotlight. Voor meer dan 100.000 bezoekers verdeeld over negen dagen wisselt ze charme en show af met scherpe aanvallen op critici — van progressieve oppositie en rechters tot klimaatactiviste Greta Thunberg en VN-rapporteur Francesca Albanese — en oogst luid applaus van haar aanhang.
Meloni, die als tiener actief was in de jongerenafdeling van het neofascistische MSI, zit ruim drie jaar aan het premierschap en leidt momenteel het derde langstlopende kabinet van naoorlogs Italië. Onder haar leiding groeide Fratelli d’Italia uit van een marginale formatie tot met meer dan 30 procent de grootste partij van het land; Meloni zelf scoort rond de 43 procent in waardering. Haar digitale team, geleid door Tommaso Longobardi, bouwde een effectieve socialmediapresentie uit (miljoenen volgers op Facebook en Instagram) die hielp het imago te verbreden van de ooit vooral „boze” politica naar een breed aanspreekbare leider.
Politieke stabiliteit is een sterk punt van Meloni: ze houdt een coalitie met Matteo Salvini’s Lega en Silvio Berlusconi’s Forza Italia bijeen, deels omdat er rechts geen duidelijke concurrent is en links verdeeld staat. Dat gaf haar ook een grotere rol op Europees niveau. Door een pragmatische koers — openheid naar EU en NAVO in plaats van dogmatisch isolationisme — verwierf ze vertrouwen in Brussel en werkte ze zich in recente dossiers in de kaart: migratiebeleid dat in eigen land als streng wordt gepresenteerd en de Euroclear-discussie over mogelijkheden om bevroren Russische tegoeden voor Oekraïne te gebruiken. In die zaak speelde Italië een beslissende rol bij het afdwingen van een alternatief plan, waarmee Meloni volgens waarnemers als een ‘kingmaker’ op de EU-top fungeerde.
Toch balanceert ze politiek op dun ijs. Hoewel pro-Oekraïne, weigert ze militaire inzet te sturen en houdt rekening met binnenlandse oorlogsmoeidheid en economische belangen van Italiaanse bedrijven in Rusland. Haar warme relatie met Donald Trump levert symbolische steun, maar protectie tegen Amerikaanse invoerheffingen — die onder meer grote pasta-exporteurs raken — blijft onzeker.
Binnenlands voert Meloni een uitgesproken conservatieve, identitaire agenda: tegen „woke” cultuur en genderideologie, terugdringing van seksuele voorlichting op scholen en maatregelen die LHBTI-rechten beperken. Tegenstanders wijzen erop dat deze politiek past bij de diepere, autoritaire wortels van haar partij. Tegelijk gebruikt haar kamp creatieve communicatietrucs — van discobewerkingen van haar uitspraken tot publieke optredens — om jonge kiezers te bereiken.
Als eerste vrouwelijke premier van Italië geniet Meloni tegelijkertijd extra intensieve kritiek en verwachtingen. Haar combinatie van digitale slimheid, politieke cohesie én conservative identiteit maakt haar zowel populair in eigen land als een sleutelspeler in het veranderende Europese machtsveld.