'Giftige cocktail' bedreigt economie: AI is nieuwe zwakke plek
In dit artikel:
Olaf Sleijpen, directeur van De Nederlandsche Bank (DNB), en andere toezichthouders waarschuwen dat Nederland en de financiële sector zich in een kwetsbare situatie bevinden. De combinatie van geopolitieke spanningen (onder meer de oorlog in het Midden-Oosten en recente militaire acties), het onvoorspelbare Amerikaanse beleid en recordhoge aandelenkoersen vormt volgens hen een “giftige cocktail” die de kans op ernstige economische schokken vergroot. DNB houdt de eerder afgekondigde code oranje nog steeds van kracht.
Een opvallend nieuw risico is het misbruik van geavanceerde AI-modellen. Techjournalist Daniël Verlaan en toezichthouders leggen uit dat AI's vermogen om software-updates en systemen razendsnel te analyseren het hacken veel efficiënter maakt: van het opsporen van kwetsbaarheden tot het automatisch opzetten van cyberaanvallen. Gevolgen kunnen variëren van massale diefstal van klantgegevens tot het platleggen van vitale systemen. Ook consumenten lopen direct gevaar door op schaal opgezette phishingcampagnes, frauduleuze telefoontjes met AI-gegenereerde stemmen en grootschalige onlinezwendel.
Laura van Geest, voorzitter van de Autoriteit Financiële Markten (AFM), benadrukt dat AI criminelen in staat stelt veel meer mensen tegelijk te targeten, waardoor de kans op succes toeneemt. Tegelijkertijd wijzen het Centraal Planbureau (CPB) en andere instanties op economische risico’s van geopolitieke escalaties: stijgende energie- en grondstofprijzen, verstoringen in de chipvoorziening (bij een mogelijke escalatie rond Taiwan) en daardoor hogere inflatie, minder investeringen en mogelijk stijgende werkloosheid.
Er zijn ook positieve signalen: Nederland heeft relatief lage schuldenstanden bij overheid en bedrijven, veel huishoudens hebben spaargeld, en banken beschikken over buffers en winstgevendheid die gebruikt kunnen worden om veiligheid en veerkracht te versterken. Toezichthouders roepen op deze middelen in te zetten om cyberbeveiliging en crisisbestendigheid te vergroten, om zo de grootste risico’s van de huidige onrust te beperken.