Gideon van Meijeren over corona-enquête: "Dit wordt geen eerlijk onderzoek"
In dit artikel:
FVD-Kamerlid Gideon van Meijeren heeft zich teruggetrokken uit de parlementaire corona-enquêtecommissie omdat hij van mening is dat de commissie te weinig onderzoeksmacht heeft. Nu de eerste verhoren zijn gestart, waarschuwt hij dat de opzet van het onderzoek zo beperkt is dat het eerder een politiek schouwspel dan een diepgravend onderzoek wordt. Volgens Van Meijeren ontbreken essentiële bevoegdheden, zoals het zelfstandig opvragen van documenten en het onbelemmerd stellen van vragen, wat het vermogen om echt rekenschap te eisen ondermijnt.
Parlementaire enquêtes horen het zwaarste instrument van de Tweede Kamer te zijn om overheidsoptreden te doorgronden. Van Meijeren vreest echter dat juist de spelregels zijn ingericht om lastige vragen te blokkeren: wie nam beslissingen tijdens de pandemie, op welke bewijzen waren die gebaseerd, en welke invloed hadden adviesinstanties zoals het RIVM, internationale organisaties (bijv. WHO), techbedrijven en farmaceuten? Als deze thema’s oppervlakkig blijven, aldus zijn kritiek, wordt het eindrapport weinig waard.
Een specifiek punt van zorg is de schijnbare samenvloeiing van politiek en wetenschap tijdens de crisis: modellen kregen veel gewicht, dissidente wetenschappers werden gemarginaliseerd en kritische Kamerleden werden vaak gereduceerd tot complotters. Ook de geheimhouding rond vaccindeals speelt een rol in zijn onvrede. Contracten die de EU namens lidstaten sloot met fabrikanten waren lange tijd onzichtbaar; eerder onthulde voormalig Europarlementariër Rob Roos dat een Pfizer-directeur toegaf dat er geen onderzoek was gedaan naar de vraag of het vaccin transmissie voorkwam — een detail dat relevant was voor beleidskeuzes over verplichtingen.
Van Meijeren wijst erop dat veel partijen die het coronabeleid steunden ook vertegenwoordigd zijn in of dicht bij de commissie, wat volgens hem een structureel belangenconflict oplevert. Dat gebrek aan politieke wil om de hardere vragen te stellen zou de enquête kunnen transformeren tot een instrument dat vooral de schijn van verantwoording geeft, zonder echte consequenties voor besluitvormers.
De kern van zijn boodschap: een halfslachtige enquête doet meer kwaad dan geen onderzoek, omdat het de overheid lucht geeft zonder dat er echte verantwoording plaatsvindt. Zijn vertrek en zijn wantrouwen reflecteren volgens hem bredere zorgen over transparantie en democratische controle in Den Haag; de vraag die overblijft is of genoeg mensen bereid zijn die zorg openlijk te delen en daadwerkelijk de diepte in te gaan.