GGD: Amsterdamse aanpak van crackoverlast loopt vast door gebrekkige regie: 'Stadsdelen en organisaties opereren als eilandjes'

In dit artikel:

De Amsterdamse aanpak van overlast door crackgebruikers schiet tekort doordat gemeente, politie, zorg en opvang onvoldoende samenwerken. Dat staat in een verkenning van de GGD, die tussen januari en maart met ongeveer dertig professionals sprak. Het rapport wordt op 27 augustus besproken in de raadscommissie Bestuur en Veiligheid.

Niemand heeft een compleet overzicht van de wachtenden, beschikbare opvang en passende zorg. Daardoor blijven mensen soms langdurig in een dag- en nachtopvang terwijl zij intensievere begeleiding nodig hebben. De GGD noemt het voorbeeld van een man in het Oosterpark die al twee jaar wacht op een plek voor Beschermd Verblijf. Zijn aanwezigheid draagt volgens de dienst bij aan de aanhoudende overlast.

Ook de omvang van de doelgroep is onbekend. Stichting Mainline schat dat Amsterdam tussen de 3000 en 9000 crackgebruikers telt. Een deel komt uit Oost-Europa en leeft op straat. Vooral mensen zonder vast adres of met overlast in meerdere stadsdelen vallen buiten bestaande veelplegersaanpakken, omdat niemand structureel verantwoordelijk is voor hun begeleiding.

In Zuidoost signaleren Jellinek en Veldwerk bovendien circa vijftien jonge vrouwen die basecoke gebruiken en mogelijk via prostitutie in hun gebruik voorzien. Zij raken na kort contact met hulpverleners vaak opnieuw uit beeld. Jellinek wil deze groep daarom ook zonder de gebruikelijke voorwaarden laten vallen onder de lokale aanpak voor overlastgevende veelplegers.

Volgens hulpverleners moeten kansen op behandeling snel worden benut, omdat de motivatie van gebruikers om te stoppen of te minderen snel kan afnemen. Tegelijkertijd is er vaak geen directe plek beschikbaar. De opvang raakt daardoor verstopt met mensen voor wie die voorziening niet bedoeld is, terwijl anderen langer moeten wachten.

Ook de winteropvang sluit onvoldoende aan: drugsgebruik is daar verboden en bewoners kunnen niet vrij in- en uitlopen. Professionals pleiten daarom voor een aparte wintervoorziening waar gebruik onder voorwaarden mogelijk is.

Het stadsbestuur kondigde eerder dit jaar onder meer strengere handhaving rond gebruikersruimtes, extra opvang voor dakloze Oost-Europeanen en maatregelen tegen malafide uitzendbureaus aan. Daarvoor is dit jaar 3,5 miljoen euro uitgetrokken. Ook wil burgemeester Femke Halsema buitenlandse verslaafden vaker laten terugkeren naar hun land van herkomst.

De GGD adviseert één stedelijk actieplan met een programmamanager die zorg, opvang, handhaving, preventie en schadebeperking coördineert. Het college werkt de aanpak de komende maanden verder uit; later dit jaar besluit de gemeenteraad welke maatregelen worden uitgevoerd.