Gezondheidsraad: Geslachtshormonen en operaties transkinderen zijn 'zorgvuldig'

In dit artikel:

De Gezondheidsraad ziet geen aanleiding om de medische behandeling van minderjarige transgender jongeren in Nederland stil te leggen, maar wil wel dat er veel meer onderzoek komt naar mogelijke spijt en naar jongeren die later met hormoonbehandelingen stoppen. In een nieuw advies stelt de raad dat de huidige zorg rond genderdysforie zorgvuldig is opgebouwd: jongeren krijgen pas toegang na uitgebreide diagnostiek, begeleiding en beoordeling door specialisten. Meestal begint behandeling rond 12 jaar met puberteitsremmers, gevolgd door cross-sekse-hormonen vanaf ongeveer 15 of 16 jaar; operaties zijn grotendeels voor volwassenen, met beperkte uitzonderingen.

De raad baseert zich op 128 wetenschappelijke bronnen en keek ook naar studies waarin jongeren later met hun behandeling stopten. Daaruit blijkt dat afhaken zeldzaam is en gemelde spijt weinig voorkomt, maar volgens de onderzoekers zijn die cijfers nog te onzeker om harde conclusies aan te verbinden. De studies waren vaak kort, hadden veel uitval en niet iedereen deelt twijfel of spijt met zorgverleners. Bovendien betekent stoppen volgens de raad niet automatisch dat iemand spijt heeft: sommigen ontdekken juist dat hun geboortegeslacht beter past.

Tegelijkertijd waarschuwt de Gezondheidsraad dat de langetermijneffecten van puberteitsremmers en hormoonbehandelingen, vooral op mentaal vlak, nog onvoldoende bekend zijn. Ook spelen bijwerkingen, therapietrouw, druk uit de omgeving en discriminatie een rol. Volgens de raad is niets doen bij zware genderdysforie echter óók schadelijk. Internationaal lopen de uitvalcijfers uiteen en buitenlandse onderzoeken, zoals Britse rapporten, zijn niet één op één toepasbaar op de Nederlandse situatie.

De vraag naar genderzorg groeit snel: tussen 2020 en 2024 steeg het aantal meldingen bij ggz-instellingen en umc’s van 1.179 naar 2.772. Omdat veel jongeren met gendervragen uiteindelijk geen medische behandeling willen, pleit de raad naast meer onderzoek ook voor scholing van huisartsen en reguliere ggz-hulpverleners. Zo moeten twijfels eerder worden opgevangen en kan worden voorkomen dat jongeren uitwijken naar onbegeleide hormonen uit het buitenland of via internet.