Gezondheidspsycholoog Andrea Evers ontdekte dat je met je geest weinig kunt als je ernstig ziek bent

In dit artikel:

Andrea Evers, hoogleraar gezondheidspsychologie aan de Universiteit Leiden en vooraanstaand onderzoeker op het gebied van het placebo-effect, is op 4 augustus op 58-jarige leeftijd onverwacht overleden. Evers, die in 2019 de prestigieuze Stevinpremie ontving, stond bekend om haar baanbrekende werk waarin zij aantoonde dat de verwachting van patiënten een belangrijke rol speelt in het effect van medicijnen, doordat de geest fysiologische processen in het lichaam kan beïnvloeden. Ze toonde aan dat zowel taalgebruik van artsen als conditionering herstel kunnen bespoedigen (placebo) of juist belemmeren (nocebo).

Collega’s waren geschokt aangezien Evers maanden voor haar overlijden nog actief betrokken was bij onderzoek naar lichamelijk onverklaarbare klachten en recent een Europese onderzoeksbeurs ontving. Hoewel ze eerder kanker had gehad, leek ze volgens naasten gezond en werkte ze zelfs tijdens haar ziekte door. Hester Bijl, rector magnificus van de Universiteit Leiden, meldde dat de kanker echter terugkeerde en agressiever bleek. Ondanks haar ziekte organiseerde Evers een afscheid met collega’s en familie, waarbij haar zus voor haar zorgde in haar laatste weken.

Geboren in Duitsland, koos Evers bewust voor psychologie boven geneeskunde, gedreven door de vraag hoe geest en identiteit invloed hebben op lichamelijke gezondheid. Haar wetenschappelijke bijdragen hebben het belang van psychologische factoren binnen de geneeskunde duurzaam versterkt. Haar overlijden laat een enorme leegte achter binnen de Nederlandse en internationale medische psychologie.