Gezonde natuur begint buiten natuurgebieden

In dit artikel:

Soorten NL, Vogelbescherming Nederland, Sovon en andere natuur- en kennisorganisaties hebben op 20 oktober 2026 het rapport *Basiskwaliteit Natuur in het landelijk gebied* gepresenteerd. Het rapport geeft provincies, gemeenten, waterschappen en beheerders voor het eerst concrete handvatten om de natuur buiten beschermde natuurgebieden duurzaam te versterken.

De aanpak richt zich op meetbare basisvoorwaarden, zoals een gezonde bodem, voldoende en schoon water en geschikte leefgebieden. Dat is belangrijk omdat algemene soorten, zoals de veldleeuwerik en argusvlinder, steeds verder achteruitgaan. Alleen natuurgebieden beschermen is volgens de initiatiefnemers niet genoeg; ook de natuur in landbouwgebieden en andere delen van het buitengebied moet op orde zijn.

Ongeveer 54 procent van Nederland bestaat uit landbouwgebied. Daar komen problemen als verdroging, vervuiling, versnippering, stikstof en biodiversiteitsverlies samen. Het rapport benadrukt dat deze opgaven in samenhang moeten worden aangepakt. Een gezonde bodem kan bijvoorbeeld meer water vasthouden en gevarieerde graslanden zijn beter bestand tegen droogte en extreem weer. Daarmee draagt natuurherstel ook bij aan een klimaatbestendige leefomgeving.

Het rapport bevat richtinggevende advieswaarden waarmee overheden maatregelen kunnen kiezen, uitvoeren en monitoren. De informatie kan worden gebruikt bij onder meer de Natuurherstelverordening, de Kaderrichtlijn Water en de Omgevingswet. Basiskwaliteit Natuur biedt bovendien een gezamenlijk vertrekpunt voor partijen die in het landelijk gebied werken aan wonen, landbouw, recreatie en natuur.