Geweld en onrust in Oekraïne neemt toe door gedwongen mobilisatie

In dit artikel:

In Oekraïne groeit de weerstand tegen de harde rekrutering van nieuwe militairen, waarbij dienstplichtige mannen soms op straat worden vastgepakt en in bussen worden afgevoerd. Die praktijk, in Oekraïne ‘busificatie’ genoemd, leidt tot steeds meer protesten en geweld, onder meer in Lviv en Odesa. Volgens Oekraïense cijfers nam het aantal aanvallen op rekruteringsambtenaren sterk toe: van vijf in 2022 naar 341 vorig jaar. President Volodimir Zelensky noemt de aanpak schandelijk, maar zegt ook dat Rusland beelden manipuleert om onrust te zaaien. Tegelijk kampt Oekraïne met grote tekorten aan soldaten en met oplopende desertie, waardoor de overheid de dienstplicht niet eenvoudig kan versoepelen.

De discussie heeft ook in Nederland gevolgen gekregen door een donatie van twintig Nederlandse gevangenisbussen aan Oekraïne. De regering zegt dat die voertuigen bestemd zijn voor het gevangeniswezen, dat transportcapaciteit tekortkomt, maar FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen vraagt of de bussen mogelijk ook bij gedwongen mobilisatie kunnen worden ingezet. In de openbare informatie over de schenking staan geen duidelijke afspraken over controle op het uiteindelijke gebruik. Daarmee is de vraag ontstaan of Nederlandse hulp onbedoeld kan bijdragen aan de omstreden mobilisatiepraktijk in Oekraïne.