Gevluchte Venezolanen in Colombia dromen van een nieuwe toekomst
In dit artikel:
Een week geleden werd Venezuela opgeschrikt door bombardementen en aanvallen op militaire doelen, waarna Amerikaanse troepen naar verluidt president Nicolás Maduro en zijn vrouw uit een zwaarbeveiligde compound ontvoerden. Maduro wordt inmiddels in de Verenigde Staten berecht. De spectaculaire actie, die volgens juristen internationaalrechtelijke vragen oproept, gaf veel ex-Venezolanen voorlopig nieuwe hoop op verandering — maar die hoop blijkt voorbarig.
De machtstructuur binnen Venezuela veranderde nauwelijks: de tijdelijke leiderschapsceremonie liet bekende figuren uit het chavistische netwerk in zicht, waaronder parlementvoorzitter Jorge Rodríguez (broer van de waarnemend president), en het leger blijft een dominante rol spelen. Toch leeft onder vluchtelingen en ballingen voorzichtig optimisme en het verlangen om terug te keren.
Mensenrechtenactiviste Natasha Duque (zelf gevlucht naar Colombia) werkt sinds 2020 in Cúcuta voor een ngo die kwetsbare vluchtelingen, in het bijzonder vrouwen en meisjes, ondersteunt. Duque vluchtte nadat collega’s werden opgepakt; zij benadrukt de armoede en uitbuiting waarmee vrouwelijke vluchtelingen kampen en hoopt op hervatting van normale levens in Venezuela. Naar aanleiding van de gebeurtenissen werden achttien politieke gevangenen vrijgelaten — uit een totaal van ruim 850 volgens Foro Penal — iets wat Rodríguez presenteerde als een vrijwillig gebaar van de regering. Duque vermoedt echter dat die vrijlatingen zijn afgedwongen door Amerikaanse druk.
Advocaat Armando Sanchez, negen jaar geleden gevlucht en nu gevestigd in Cúcuta, reageert emotioneel op de beelden van Maduro in Amerikaanse gevangenschap. Hoewel hij toegeeft opgelucht te zijn dat iemand die volgens hem verantwoordelijk is voor jarenlange repressie nu wordt berecht, durft hij niet terug te keren uit angst voor onmiddellijke arrestatie. Sanchez heeft in Colombia een nieuw leven en advocatenpraktijk opgebouwd en helpt de grote Venezolaanse gemeenschap in de grensstad juridisch.
Kortom: de Amerikaanse interventie bracht hoop en symbolische overwinningen, maar veranderde de machtsverhoudingen binnen Venezuela nauwelijks. Voor veel gevluchte Venezolanen blijft de terugkeer onzeker; verlangen en bezorgdheid wisselen elkaar af terwijl politieke en militaire structuren intact blijven.