Gevluchte Bolsonaro noemt Braziliaanse regering een tirannie en eist verkiezingszege op

In dit artikel:

De Braziliaanse presidentskandidaat Flávio Bolsonaro is na zijn nederlaag naar Miami vertrokken, samen met zijn vrouw en twee dochters. Vanuit de Verenigde Staten weigert hij de overwinning van Luiz Inácio Lula da Silva te erkennen en beschuldigt hij de regering en het Braziliaanse Hooggerechtshof van verkiezingsfraude en politieke vervolging. Bolsonaro zegt zichzelf als de rechtmatige leider van Brazilië te beschouwen en kondigt aan vanuit het buitenland de oppositie te zullen leiden.

Lula won de tweede verkiezingsronde met 51,79 procent van de stemmen, tegenover 48,21 procent voor Bolsonaro. Dat komt neer op ruim 64,2 miljoen stemmen voor Lula en bijna 59,8 miljoen voor zijn tegenstander, een verschil van meer dan 4,4 miljoen stemmen. Bolsonaro noemt de verkiezingen gestolen, maar wijzigde in een latere versie van zijn verklaring de omschrijving „rechtmatig gekozen president” in „leider van Brazilië”.

Zijn belangrijkste bezwaar betreft een besluit van rechter Cristiano Zanin. Die stond toe dat sommige stembureaus op de verkiezingsdag onder voorwaarden tot 19.00 uur openbleven, in plaats van tot 17.00 uur, omdat kiezers door vervoersproblemen niet op tijd konden stemmen. Bolsonaro stelt dat de regels daarmee tijdens de stemming zijn veranderd ten gunste van Lula. Volgens een analyse van Folha de S.Paulo werden na 17.00 uur echter slechts ongeveer 34.000 stemmen uitgebracht, veel te weinig om Lula’s voorsprong te verklaren. Bovendien hadden beide campagnes eerder aangedrongen op de verlenging. Er is geen bewijs dat de maatregel de uitslag heeft beïnvloed.

Ook opmerkelijke uitslagen in enkele stembureaus voeden de discussie. In 106 bureaus kreeg Bolsonaro geen enkele stem, terwijl Lula daar samen 14.860 stemmen behaalde. In vier andere bureaus kreeg Lula geen stem en Bolsonaro samen 296. Deze bureaus liggen vaak in kleine, afgelegen of inheemse gemeenschappen; vergelijkbare resultaten kwamen ook bij eerdere verkiezingen voor.

Bolsonaro vertrok kort nadat het Hooggerechtshof had bevolen dat hij zijn paspoorten zou inleveren. Hij wordt onderzocht wegens mogelijke financiële misdrijven, waaronder witwassen, maar ontkent schuld. De autoriteiten zagen hem volgens Associated Press mogelijk als vluchtrisico. Bolsonaro zegt zelf dat hij niet is gevlucht, maar zijn gezin tegen politieke vervolging wil beschermen. Hij bedankte de Amerikaanse president Donald Trump voor de opvang en sprak waardering uit voor de Argentijnse president Javier Milei.

Zijn beschuldigingen worden niet breed gedragen. Zijn eigen Liberale Partij heeft de uitslag erkend en waarnemers van onder meer de Organisatie van Amerikaanse Staten en het Carter Center meldden geen grootschalige onregelmatigheden. Bolsonaro zegt voorlopig in de VS te blijven en roept Braziliaanse politici op zich tegen Lula te verzetten. Lula blijft intussen de officieel gekozen president; het is onzeker of Bolsonaro zijn aantijgingen juridisch kan onderbouwen.