Gevlucht uit Rusland, nu zit Yuri Aleksin in Nederland in het asielzoekerscentrum: „Ik kan geen broeders doden"
In dit artikel:
In een Amsterdamse woonkamer van het Jeannette Noëlhuis zitten drie Russische mannen die hun land ontvluchtten uit angst voor mobilisatie, repressie en de oorlog in Oekraïne: Yuri Aleksin (45), Evgenii Klenovyi (26) en Kirill Khinev (30). Alle drie verblijven of verbleven lange tijd in Nederlandse azc’s en delen verhalen van moeilijke beslissingen, verlies en psychische beschadiging.
Yuri Aleksin had een hooggeplaatste baan bij een staatsbedrijf rond energie in Moskou, sympathiseerde met oppositieleider Aleksej Navalny en verloor door kritiek op de regering zijn veiligheid. Hij reisde aanvankelijk naar Griekenland om zijn Nederlandse vriendin te ontmoeten, maar keerde niet terug nadat recruteringsagenten aan zijn deur verschenen. Drie jaar asielzoekerscentrum, aanvallen door medebewoners, isolement en gewichtsverlies volgden; contact met zijn dochter is al jaren verbroken, hij hoopt via publiciteit gevonden te worden.
Evgenii Klenovyi uit Kaliningrad had nooit politiek actief willen zijn, maar de oorlog en de propaganda deden hem twijfelen: “Waarom zouden wij Oekraïners moeten doden?” Hij leeft al drie jaar in een azc en lijdt aan nachtmerries en trauma’s. Kirill Khinev, voormalig kraanmachinist op een vissersschip dat naar Nederlandse havens voer, vluchtte toen zijn collega’s de Kremlin-claims herhaalden en hij de leugens niet meer kon verdragen. Hij stapte van boord in Beverwijk, meldde zich bij de politie en ging naar Ter Apel – teruggaan was geen optie.
Zij ontmoeten elkaar en zoeken steun bij landgenoten en vrijwilligers. Sascha Molokostova (31), een Russische vluchtelinge die eerder in het team rond Navalny zat, richtte met eigen middelen stichting Soyka.NL op. Ze helpt zowel Oekraïense vluchtelingen als naar schatting honderd Russen uit azc’s, ondanks spanningen met familie en afkeuring van sommige Oekraïense vluchtelingen. In Amsterdam onderhoudt Vladimir Nechaev (23), een jonge activist, een informeel monument voor Navalny en vertelt hij hoe de dood van de oppositieleider zijn hoop aantastte en hem naar roken dreef. Nechaev vluchtte na politie-invallen en intimidatie vanwege zijn protesten tegen Poetin.
De verhalen laten terugkerende thema’s zien: propagandawerk, angst voor dwingen tot militaire dienst, verstikkende familieomstandigheden (waar men zelden nog openlijk over de oorlog praat), en zware bureaucratische en psychische nasleep in Nederland. Veel vluchtelingen ervaren langdurige onzekerheid door trage asielprocedures; Klenovyi wacht al jaren op een beslissing. Sommigen hopen ooit terug te keren naar een Rusland zonder Poetin, anderen proberen een nieuw leven op te bouwen in Nederland maar worstelen met eenzaamheid en identiteitsverlies.
Deze persoonlijke portretten illustreren hoe de oorlog en binnenlandse repressie in Rusland niet alleen frontlinetrauma veroorzaken, maar ook families en individuen tot vlucht en fragmentatie dwingen. Hulpinitiatieven van medevluchtelingen en vrijwilligers bieden belangrijke opvang en zingeving, maar de weg naar erkenning, integratie en herstel blijft lang en onzeker.