Gevierd docu-maker Maasja Ooms laat zien en voelen hoe het is om te leven met stemmen in je hoofd

In dit artikel:

In Mijn woord tegen het mijne (regie: Maasja Ooms) volgt vijf mensen die stemmen horen tijdens sessies van een vernieuwende therapie waarin die stemmen zelf aan het woord komen. Ooms brengt een onderwerp dat vaak stigmatiserend wordt behandeld heel dichtbij: ze filmde meer dan honderd uur therapie en knipte het terug tot een tweeuursdocumentaire waarin gezichten en geluid het innerlijke leven van de deelnemers invoelbaar maken.

Eén op de tien mensen hoort stemmen; bij ongeveer dertig procent is de hinder dusdanig dat er van een stoornis gesproken wordt. Waar vroeger vooral onderdrukking – vaak via medicatie – centraal stond, laat deze film zien hoe nieuwe behandelwijzen kiezen voor dialoog en ruimte. Psychiater Dirk Corstens spreekt met de stemmen, vraagt naar hun beweegredenen en ontstaansgeschiedenis en nodigt de deelnemers uit de relatie met hun stemmen anders te bekijken.

De vijf hoofdpersonen (onder wie Tamira, René, Rens, Jamie en Brigitte) tonen de grote variatie binnen deze groep: leeftijden, genderidentiteiten, klachten en ervaringen lopen uiteen. Vooral Brigitte’s verhaal is schokkend: haar stemmen hebben jarenlang tot gevaarlijk gedrag geleid en zijn ontstaan na seksueel trauma. In de therapie veranderen reacties — van verkramping naar meer ademruimte — wanneer stemmen uitgelegd en gelegitimeerd worden. De film benadrukt dat veel stemmen voortkomen uit traumatische ervaringen en vaak bedoeld zijn om te beschermen, ook al uiten ze zich bedreigend.

Ooms werkt sober en empathisch; met minimale middelen ontstaat een intieme, bijna klinische setting waarin de mensen meer worden dan hun diagnose. In Mijn woord tegen het mijne verschuift het beeld van patiënt naar herkenbaar mens, en biedt de film een inzicht in de verdedigingsmechanismen van de geest en de mogelijkheid van integratie.