Gevangenisstraf om een vragenlijst? De Tweede Kamer weigert die mogelijkheid uit te sluiten

In dit artikel:

De Tweede Kamer heeft deze week een motie verworpen die de regering moest verbieden jongeren een vrijheidsstraf op te leggen als zij weigeren een verplichte Defensie-enquête in te vullen. Daarmee is niet besloten dat jongeren automatisch de cel in gaan, maar de mogelijkheid is ook niet expliciet uitgesloten. Het kabinet had de motie ontraden en wil die optie dus openhouden.

De motie kreeg steun van PRO, SP, Volt, Partij voor de Dieren, DENK, BBB, Mona Keijzer, Groep Markuszower, PVV en Forum voor Democratie. Naast de coalitiepartijen stemden onder meer ChristenUnie, SGP, JA21 en de ouderenpartij tegen. Forum voor Democratie-Kamerlid Pepijn van Houwelingen bracht de uitslag onder de aandacht en waarschuwde dat jongeren hierdoor strafrechtelijke gevolgen kunnen riskeren voor het niet invullen van een vragenlijst.

Volgens de toelichting bij de motie past de enquête binnen een breder escalatiemodel van Defensie: van een verplichte vragenlijst naar een mogelijke selectieve opkomstplicht. Het zogenoemde dienmodel moet daarvoor de infrastructuur bieden, aanvankelijk op vrijwillige basis maar met ruimte voor verdere verplichtingen. Critici vrezen dat jongeren via de enquête formeel in een militair registratiesysteem terechtkomen en dat de verhouding tussen burger en overheid daardoor verschuift. De precieze juridische uitwerking en de vraag of weigering daadwerkelijk met gevangenisstraf wordt bestraft, zijn in het artikel niet nader uitgewerkt.