Gevangenen nóg eerder vrijlaten voorlopig van de baan: kabinet presenteert aanpak bajescrisis

In dit artikel:

Staatssecretaris Van Bruggen van Justitie houdt de huidige noodregeling in stand waarbij sommige gevangenen met straffen van zes maanden tot een jaar tot twee weken eerder vrijkomen. Een verdere verruiming van die maatregel is volgens haar voorlopig niet nodig, omdat het kabinet met een nieuw actieplan tijd probeert te kopen voor de overvolle gevangenissen.

Kern van dat plan is meer capaciteit en snellere doorstroom. De regering wil gevangenis PI Almere, die eerder onder Rutte werd gesloten, heropenen en verwacht daar op termijn ruim 300 extra plaatsen mee te creëren. Ook wordt onderzocht of leegstaande vrouwencapaciteit in Nieuwersluis tijdelijk voor mannen kan worden gebruikt, of er een detentieboot met circa 200 plekken kan komen en of bij PI Ter Peel tijdelijke cellen mogelijk zijn.

Daarnaast verandert de manier waarop straffen worden uitgezeten. In de eerste twaalf weken van een celstraf komt een soberder regime met minder dagbesteding, terwijl gevangenen in de laatste fase van hun straf sneller moeten uitstromen via bijvoorbeeld elektronisch toezicht of een opleiding. Ook moeten gedetineerden met een laag veiligheidsrisico meer eigen verantwoordelijkheid krijgen en lichter worden beveiligd. Dat moet helpen om het forse personeelstekort bij DJI, dat op 940 voltijdbanen wordt geschat, te verlichten.

Volgens eerdere kabinetsanalyses zijn vooral personeelstekort, uitgesteld onderhoud, gesloten gevangenissen en jarenlang uitgestelde renovaties de oorzaak van de crisis. Van de 150 miljoen euro extra gaat 90 miljoen naar renovaties. Zonder ingrijpen dreigde het cellentekort volgens prognoses op te lopen tot ongeveer 1.700 plekken in 2031, met het risico dat verdachten niet meer vastgezet kunnen worden en straffen zelfs kunnen verjaren.