Gevaarlijke digitalisering in de zorg: Waarom jouw huisarts gestraft wordt als hij weigert een onbewezen app te gebruiken
In dit artikel:
Zorgverzekeraar Zilveren Kruis dringt huisartsen financieel naar voren om digitale triage-apps te gaan gebruiken en kort praktijken die weigeren met ongeveer €1 per patiënt, zo meldt een recent bericht met gesprekken met betrokken huisartsen en experts. Door die korting lopen gemiddelde huisartsenpraktijken met duizenden patiënten snel duizenden euro’s per jaar mis; bij grotere praktijken kan de schade oplopen tot circa €10.000. Huisartsen kampen daarnaast al sinds 2023 met te krappe basistarieven, waardoor veel praktijken moeite hebben vaste lasten te betalen.
Huisarts en hoogleraar Niels Chavannes stelt tegenover de NOS dat verzekeraars en de overheid hun verantwoordelijkheid laten liggen en dat financiële druk artsen kan dwingen onvolledig getoetste technologieën in te voeren. Utrechtse huisarts Nanja Danhof (praktijk in Kanaleneiland, ~9.000 patiënten) weigert de app vanwege veiligheidsrisico’s voor haar patiënten met beperkte taalvaardigheid en zorgkennis; zij zegt dat zulke patiënten vragenlijsten kunnen verkeerd invullen, met potentieel gevaarlijke gevolgen. Danhof geeft toe dat de financiële sancties druk zetten om toch mee te werken.
De druk volgt op zorgakkoorden uit 2022 en 2024 waarin het opvangen van personeelstekorten onder meer via digitale triage werd bepleit. Tegelijkertijd oordeelt Digizo.nu, een kennisplatform van partijen achter die akkoorden, dat er nog weinig bewijs is dat de apps effectief zijn en dat vragenlijsten vaak onvolledig zijn. De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) waarschuwt ook dat de veiligheid van deze apps momenteel onvoldoende is geborgd. Desondanks is er, volgens het artikel, circa €800 miljoen publiek geld vrijgemaakt voor de inzet van dergelijke technologieën de komende drie jaar.
Minister van Langdurige Zorg Mirjam Sterk verdedigt het zoeken naar digitale oplossingen vanwege het dreigende huisartsentekort en wijst erop dat afspraken tussen verzekeraars en zorgverleners onderling zijn; ze geeft geen directe interveniërende rol aan de overheid in deze contractuele kwesties.
Belangrijke thema’s die uit de berichtgeving naar voren komen: financiële prikkels van verzekeraars als sturingsmiddel, twijfel over de effectiviteit en veiligheid van digitale triage voor kwetsbare patiëntengroepen, en een spanningsveld tussen kostenbeheersing, technologische innovatie en medische verantwoordelijkheid. Kritische huisartsen vrezen dat vrije medische besluitvorming en patiëntveiligheid onder druk komen te staan als ongeteste apps routinematig worden ingevoerd.