Getrouwd zonder kinderen: één minuut verschil kan de hele erfenis naar één familie sturen

In dit artikel:

Bij een getrouwd stel zonder kinderen erft de langstlevende echtgenoot volgens de wet doorgaans alles. Overlijdt die partner daarna ook, dan gaat het gezamenlijke vermogen zonder testament niet automatisch naar beide families. De erfgenamen van de laatst overleden echtgenoot — bijvoorbeeld diens ouders, broers, zussen of hun kinderen — kunnen dan het volledige vermogen erven. De familie van de eerst overleden partner krijgt niet vanzelf alsnog een deel. Zelfs een klein verschil in het moment van overlijden kan daardoor bepalend zijn.

Dit geldt alleen wanneer vaststaat wie het eerst overleed. Kan dat niet worden vastgesteld, bijvoorbeeld na dezelfde gebeurtenis, dan beschouwt de wet de betrokkenen als gelijktijdig overleden. Ze erven dan niet van elkaar en hun nalatenschappen worden afzonderlijk afgehandeld.

De uiteindelijke verdeling hangt bovendien eerst af van de samenstelling van het vermogen. Huwelijkse voorwaarden, gezamenlijk bezit, privévermogen en uitsluitingsclausules bepalen welke bezittingen en schulden tot ieders nalatenschap behoren. Samen sparen of samen een woning betalen legt op zichzelf geen verdeling tussen beide families vast.

Wie wil dat na een gezamenlijk overlijden beide families, een vriend, familielid of goed doel iets krijgt, moet dat in testamenten regelen. Een zogenoemde rampenclausule kan bepalen welke regeling geldt wanneer echtgenoten kort na elkaar overlijden. Daarbij moeten ook situaties worden opgenomen waarin een aangewezen erfgenaam eerder overlijdt. Iedere partner heeft een eigen testament nodig; bestaande akten veranderen niet automatisch mee met gewijzigde familieomstandigheden.

Daarnaast kan een executeur worden benoemd om bezittingen en schulden te inventariseren, schulden te betalen en de aangifte erfbelasting te verzorgen. Zijn bevoegdheden hangen af van het testament. Het is verstandig de beoogde executeur vooraf te vragen en eventueel een opvolger aan te wijzen.