Gesjoemel door Trump én angst daarvoor kunnen Amerikaanse kiezer doen afhaken

woensdag, 6 mei 2026 (05:43) - NU.nl

In dit artikel:

De regering-Trump voert verschillende pogingen uit om invloed uit te oefenen op de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 3 november, en experts waarschuwen dat die inmenging — èn de continue waarschuwingen erover — het vertrouwen in het kiesproces kunnen aantasten. Amerikaanse verkiezingen worden in hoofdzaak door de deelstaten geregeld, maar president Trump riep begin februari op om de midterms te “nationaliseren” en zet daarnaast op andere fronten druk.

Journalist David A. Graham en kiesrechtjurist David Becker wijzen op concrete acties: eind januari viel de FBI een kieskantoor in Atlanta binnen en werden documenten uit de presidentsverkiezingen van 2020 in beslag genomen; het ministerie van Justitie heeft tientallen rechtszaken aangespannen over hoe staten hun kiezersadministratie moeten bijhouden (31 zaken, waarvan zes al verloren gingen). Trumps decreten om stemmen per post te beperken en om een landelijke kiezerslijst te eisen worden door federale rechters bestreden; meerdere procedures lopen nog en experts verwachten dat veel maatregelen worden geblokkeerd.

Graham waarschuwt dat de regering lokale verkiezingsfunctionarissen probeert te intimideren en dat het gebruik van federale middelen als drukmiddel niet is uitgesloten. Hij vreest scenario’s op of rond de verkiezingsdag — zoals inzet van Nationale Garde of ICE in steden of het in beslag nemen van stemmachines — en ziet dat Trump het juridische systeem test om te ontdekken wat hij kan laten doorgaan. Becker is aanzienlijk optimistischer over de weerbaarheid van het stelsel: er bestaan juridische en staatsrechtelijke grenzen (sommige acties zouden zelfs federaal strafbaar zijn), en staten, rechtbanken en lokale autoriteiten zouden veel ongeoorloofde ingrepen tegenhouden.

Beide deskundigen wijzen echter op een ander risico: de retoriek en waarschuwingen zelf kunnen kiezers ontmoedigen en daarmee de opkomst drukken. Al vóór de midterms stemt doorgaans een groot deel van de kiezers niet; in 2018 lag de opkomst rond de 50 procent. Journalisten en experts balanceerden lange tijd tussen kalmering en voorbereiding op ongewone gebeurtenissen, maar volgens Graham zijn ze nu veel bezorgder en vinden ze het lastiger om zowel te waarschuwen als paniek en verlies van vertrouwen te voorkomen.