Gemiddeld 10 keer per dag wordt gevangene niet overgebracht naar rechtbank, en de gevolgen daarvan kunnen groot zijn
In dit artikel:
Vorig jaar konden 3.721 van de 51.619 geplande gevangenentransporten niet plaatsvinden — gemiddeld zo’n tien per dag — blijkt uit cijfers van Het Laatste Nieuws die Kamerlid Alexander Van Hoecke (Vlaams Belang) opvroeg bij minister van Justitie Annelies Verlinden. Dat is 7,2 procent van alle overbrengingen en de impact is reëel: in meerdere zaken leidde het wegblijven van verdachten tot vrijspraak omdat zij niet tijdig voor de rechtbank verschenen.
Er zijn grote regionale verschillen: in het gerechtelijk arrondissement Luxemburg mislukten 140 transporten (3,8%), terwijl Brussel-Halle-Vilvoorde uitblinkt in negatieve zin met 785 gevallen (21,1%). Een volledig overzicht van de precieze oorzaken ontbreekt, maar de Directie Beveiliging (DAB), verantwoordelijk voor de overbrengingen, kampt al langere tijd met structurele problemen.
An Berger van de federale politie erkent dat het probleem complex is en wijst op drie hoofdredenen: chronisch personeelstekort (voor de eenheid die gevangenen overbrengt zou ongeveer honderd krachten ontbreken), een stijgend aantal gedetineerden en langere afstanden naar rechtbanken waardoor meer transporten nodig zijn, en verouderd materieel. Er lopen maatregelen: in Brussel zijn extra opleidingsklassen opgezet om het personeelstekort in de tweede helft van het jaar grotendeels te verhelpen en er worden dit jaar ongeveer veertig nieuwe voertuigen verwacht. Verder wordt met justitie overlegd om zittingen beter te spreiden en waar mogelijk gebruik te maken van videoconferenties.
De concrete gevolgen werden zichtbaar eind vorig jaar: in Brugge kon een verdachte van mensensmokkel driemaal niet uit Haren naar de rechtbank gebracht worden; de rechtbank sprak hem vrij (tegen die uitspraak is beroep ingesteld). Ook in Gent leidde herhaalde niet-overbrengingen tot vrijspraak na meerdere uitvalmomenten. Kamerlid Van Hoecke noemt het “onbegrijpelijk” dat verdachten door logistieke tekortkomingen niet kunnen verschijnen. Courts benadrukken dat aanwezigheid van de verdachte een fundamenteel rechtsbeginsel is, wat verklaren waarom zittingen soms niet kunnen doorgaan als overbrenging faalt.