'Gemengde gevoelens' bij Molukkers in Groningen en Drenthe over mogelijke excuses: 'Wat is de waarde na 75 jaar?'

In dit artikel:

Geruchten gaan dat premier Rob Jetten zondag in Rotterdam officieel excuses zal aanbieden aan de Molukse gemeenschap, tijdens de onthulling van een nationaal monument ter herdenking van de komst van 12.500 KNIL-militairen 75 jaar geleden. In Noord-Nederland reageren Molukse vertegenwoordigers terughoudend en sceptisch: veel mensen achten zo’n verontschuldiging te laat en vrezen lege woorden zonder concrete maatregelen.

Betrokkenen zoals Djodjie Rinsampessy en Lucas Bernard benadrukken dat veel (groot)ouders in 1951 naar Nederland kwamen in de veronderstelling snel naar een vrij Moluks vaderland te kunnen terugkeren; die generatie is inmiddels grotendeels overleden en de pijn van ontnomen toekomst en langdurig wachten blijft voelbaar. Bernard wijst erop dat het als krenkend wordt ervaren dat koning Willem-Alexander eerder wél excuses richtte aan Indonesië, terwijl erkenning richting de Molukse KNIL-veteranen uitbleef.

Otto Tatipikalawan, woordvoerder van de regering-in-ballingschap van de Republik Maluku Selatan (RMS), stelt dat alleen excuses onvoldoende zijn. Volgens hem moeten eerst onafhankelijke historische en cultuurwetenschappelijke onderzoeken duidelijk maken wat er precies misging: waarom de Staat faalde in haar omgang met de Molukse gemeenschap, waarom internationale steun voor zelfbeschikking uitbleef en waarom mensen jarenlang in kampen werden vastgehouden met valse beloften. Pas op basis van zulke bevindingen, aldus Tatipikalawan, kan worden gesproken over verontschuldigingen, verwerking of mogelijkerwijs compensatie voor sociaal en materieel geleden onrecht.

Daarnaast leeft binnen de gemeenschap de opvatting dat als er een officiële sorry komt dat dit bij voorkeur van het koningshuis zou moeten komen, gezien de loyaliteit van de KNIL-militairen aan de Nederlandse vlag. Er bestaat tevens de vrees dat Jetten zijn boodschap zal nuanceren om Indonesië niet te kwetsen. Conclusie: veel Molukkers willen meer dan woorden; ze eisen onderzoek, verantwoording en concrete stappen om historische onrechtvaardigheden recht te zetten.