Gemeenteraadsverkiezingen leiden niet tot stabieler bestuur

In dit artikel:

Lokale partijen zijn uitgegroeid tot onmisbare spelers in gemeenteraden, maar of ze zorgen voor stabiel lokaal bestuur blijft twijfelachtig. In 1986 hadden de drie grote partijen (CDA, PvdA, VVD) nog ongeveer 75 procent van de zetels; inmiddels is dat gedaald naar iets boven de 35 procent. Daarmee lopen landelijk en lokaal politiek steeds verder uit elkaar: D66 stond in oktober nog bovenaan in de Tweede Kamer, maar bij de recente lokale verkiezingen eindigde de partij op woensdag slechts op de vierde plaats met zo’n 9 procent.

Die kloof heeft praktische gevolgen: beleid dat vanuit Den Haag via gemeenten wordt uitgevoerd — denk aan de opvang van asielzoekers — verloopt makkelijker als er goede contacten zijn tussen lokale bestuurders en het parlement. Steeds vaker bestaan lokale lijsten echter uit nieuwkomers die openlijk het beleid van traditionele partijen willen dwarsbomen. Zulke partijen kunnen snel opkomen met een paar zetels, maar veel van die groepen blijken kortstondig: de NSC, die in 2023 nog twintig Kamerzetels behaalde, is bijvoorbeeld verdwenen.

Ook gevestigde kleinere partijen lieten wisselende resultaten zien: ChristenUnie verloor stemmen, terwijl SGP won. De kernopgave blijft om de verkiezingsuitslag te benutten voor betrouwbaar bestuur en het algemeen belang van de stad voorop te stellen.