Gemeenten negeren asielbrief van minister: riskeren dwang om asielzoekers op te nemen

In dit artikel:

Asielminister Bart van den Brink (CDA) heeft gemeenten die geen of te weinig asielzoekers opvangen begin april om uitleg gevraagd; 47 gemeenten hebben volgens hem helemaal niet gereageerd. Die gemeenten staan nu bovenaan een lijst van mogelijke doelwitten als het kabinet dwang wil toepassen via de spreidingswet.

De achtergrond is aanhoudende druk op de opvang, vooral in het aanmeldcentrum in Ter Apel dat al langere tijd overvol is. Het COA schakelde recent opnieuw over op ‘gecontroleerde toegang’: alleenstaande mannen werden tijdelijk niet meer toegelaten omdat de druk te hoog werd. Van den Brink stelt dat de situatie de afgelopen weken min of meer onveranderd is gebleven.

De minister benadrukt dat gemeenten wettelijk verplicht zijn om opvang te regelen en vergelijkt die taak met andere onontkoombare gemeentelijke taken, zoals jeugdzorg. Gemeenten die niet reageren of geen opvang willen organiseren, “komen vooraan te staan” als het kabinet gedwongen maatregelen neemt. De spreidingswet moet dienen als instrument om gemeenten alsnog tot actie te dwingen.

Tegelijkertijd is het lastig om structurele nieuwe COA-locaties te vinden: veel burgemeesters zijn bereid mee te werken, maar in veel gemeenteraden stuit plaatsing op weerstand. Critici zeggen dan ook dat de nadruk meer zou moeten liggen op het terugdringen van de instroom van asielzoekers in plaats van vooral te focussen op herverdeling.

Kort kladje achtergrond: het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) regelt de uitvoering van opvang; de spreidingswet geeft het rijk middelen om asielzoekers over gemeenten te verdelen en om gemeenten die niet meewerken te dwingen. Van den Brink verhoogt hiermee de politieke druk op lokale besturen nu de opvangcapaciteit in het land krap blijft.