Gemeenten hebben te weinig personeel om burgers met schulden te bellen

In dit artikel:

Gemeenten grijpen kansen mis om huishoudens vroegtijdig te helpen bij betalingsachterstanden, blijkt uit een rapport van Divosa, de koepel van sociale diensten. Sinds 2021 zijn gemeenten verplicht inwoners te benaderen bij achterstanden op huur, energie, water en zorgverzekering; leveranciers moeten minimaal een postadres aanleveren en vaak ook telefoonnummer of e-mail. In 2025 kwamen ruim 1 miljoen signalen binnen. Van ongeveer 814.000 adressen zochten gemeenten contact, maar slechts bij één op de vijf slaagde dat — deels omdat er te weinig personeel is om te bellen of langs te gaan.

Telefonische benadering werkt verreweg het beste: 62 procent reageert op een telefoontje versus 7 procent op brief of mail. Door personeelstekorten en onzekere, niet-structurele financiering vanuit het Rijk (er is voor dit jaar 20 miljoen euro beschikbaar, verdere continuïteit is nog onzeker) durven gemeenten geen vaste mensen aan te trekken. Daardoor moeten ze prioriteren en richten ze zich vooral op ernstiger, opgestapelde schulden, terwijl vroegtijdig contact vaak erger kan voorkomen.

Van de huishoudens die wel hulp krijgen aangeboden accepteert ongeveer 35 procent hulp, zoals budgetadvies, schuldhulpverlening of een budgetcoach. Divosa waarschuwt dat het gebrek aan capaciteit en duurzame financiering zowel sociale als financiële kosten op de lange termijn kan vergroten; investeren in vroegsignalering is vaak goedkoper en effectiever dan hulp bij verergerde schulden.