Gemeente Zaanstad achtervolgt verdachte glazenwassers tot Assen en Hoogeveen. 'Ik trap je van de ladder'

In dit artikel:

Donderdag vrijgegeven interne rapporten van Zaanstad tonen dat het gemeentelijke interventieteam in anderhalf jaar tientallen glazenwassersbedrijven heimelijk heeft gevolgd en gecontroleerd, tot ver buiten de regio (onder meer Drachten, Ede, Assen, Hoogeveen en Arnhem). De actie is onderdeel van een gerichte aanpak tegen ondermijning in Zaandam-Oost, waarbij de gemeente vermoedt dat een georganiseerde, familieachtige structuur de branche domineert.

Inspecteurs stelden bij controles veel schijnadressen, leegstaande kantoorunits en kantoorruimtes met suggestieve inrichting vast. Meerdere ondernemers zijn op papier naar andere gemeenten verhuisd of staan onder andere bedrijfsactiviteiten ingeschreven om de sinds 1 juli 2024 verplichte vergunning in Zaanstad te omzeilen, maar blijven feitelijk vanuit Zaandam-Oost werken. Handhavers signaleerden ook slimme ontwijkingsmanoeuvres: medewerkers stappen in personenauto’s weg uit Zaandam en wisselen later over in busjes met ladders, of vertrekken snel zodra politie verschijnt.

De rapporten beschrijven verder structurele misstanden: arbeidskrachten zonder verblijfs- of werkvergunning, ronselen van asielzoekers en werknemers die in bedrijfspanden worden gedwongen te wonen. In één pand in Amsterdam troffen toezichthouders zes Bulgaarse mannen die al maanden in armoedige omstandigheden sliepen; hun loon zou deels cash en buiten de administratie om zijn betaald. Er worden ook bedreigingen en intimidatie tussen concurrenten gemeld, en werknemers die soms weigeren mee te werken aan controles.

Uit het onderzoek komt een hiërarchisch beeld naar voren: meerdere Zaandamse bedrijven lijken door één centraal figuur en familieleden gestuurd, met gedeelde logo’s, werkkleding, waterpunten en uitgeleende bussen. Medewerkers noemen zichzelf vaak “familie die komt helpen” en zijn slecht op de hoogte van wie hun formele werkgever is. Zaanstad volgt glazenwassers zelfs terug naar privéadressen om bewijs te verzamelen dat zij operationeel vanuit Zaandam-Oost werken.

Als sanctie kan de gemeente een dwangsom opleggen van 20.000 euro (bij herhaling tot 40.000). Volgens een ambtenaar zijn inmiddels 44 dwangsommen opgelegd, maar het vergunningstelsel moet juridisch nog definitief worden getoetst: bezwaren lopen en rechters zullen moeten bepalen of de regels standhouden. De dossiers illustreren zowel de complexiteit van het bestrijden van ondermijnende praktijken in een veelal mobiele sector als de verwevenheid van arbeidsuitbuiting, illegale arbeid en georganiseerde bedrijfsvoering.