Gemeente hoeft echtgenoot die al sinds 2018 mantelzorg biedt niet uit een Wmo-pgb te betalen, maar rechter ziet wel een wankel evenwicht

In dit artikel:

De Rechtbank Overijssel heeft op 30 oktober 2026 geoordeeld dat de gemeente Steenwijkerland een aanvraag voor een pgb van 40 uur per week voor begeleiding door een echtgenoot mocht afwijzen. De vrouw, geboren in 1972, heeft niet-aangeboren hersenletsel en psychische problemen. Haar man helpt haar sinds 2018 onder meer met planning, zelfzorg, dagstructuur, financiën, maaltijden, het huishouden en sociale contacten. Daarnaast ontvangt zij drie dagdelen per week dagbesteding op een zorgboerderij en ondersteuning vanuit de geestelijke gezondheidszorg.

De vrouw vroeg in december 2024 een pgb aan om haar echtgenoot voor deze begeleiding te betalen. De gemeente wees dit af, omdat hij de zorg kon en wilde blijven bieden en volgens de beschikbare informatie niet overbelast was. De rechtbank bevestigde dat besluit. Volgens de Wmo 2015 moet een gemeente eerst vaststellen welke beperkingen iemand heeft, maar daarna ook beoordelen welke ondersteuning al wordt geboden door eigen kracht, gebruikelijke hulp, mantelzorg of andere voorzieningen.

De rechtbank maakt daarbij onderscheid tussen gebruikelijke hulp, die van partners redelijkerwijs mag worden verwacht en niet wordt vergoed, en bovengebruikelijke mantelzorg. Ook bovengebruikelijke mantelzorg hoeft de gemeente echter niet te vervangen door een maatwerkvoorziening of pgb zolang die zorg de beperkingen opvangt, de mantelzorger dit aankan en bereid is ermee door te gaan.

De uitspraak betekent niet dat de situatie definitief onveranderd blijft. De rechtbank noemt het evenwicht binnen het gezin kwetsbaar. De geplande intensieve traumabehandeling van de vrouw kan de belasting voor haar man vergroten. Als hij de zorg niet langer kan of wil dragen, moet hij dat tijdens het Wmo-keukentafelgesprek duidelijk melden en in het ondersteuningsplan laten vastleggen. De gemeente moet de ondersteuning dan opnieuw beoordelen. De rechtbank achtte ook de aanstelling van een procesregisseur denkbaar. Bij toekenning van een Wmo-voorziening of pgb geldt in 2026 voor gehuwde partners gezamenlijk maximaal het abonnementstarief van €21,80 per maand.