Gemeente Amsterdam rolt rode loper uit voor wapenindustrie

In dit artikel:

Uit via een Woo-verzoek verkregen documenten blijkt volgens Stop Wapenhandel dat de gemeente Amsterdam de komst van wapenproducent Thales actief heeft gefaciliteerd. Het Franse-Nederlandse bedrijf opent medio 2026 in Amsterdam-Zuidoost een fabriek voor militaire voertuigsystemen en wil er vanaf januari 2027 een groot kantoorcomplex voor softwareontwikkeling vestigen.

Thales is een van de grootste Europese wapenbedrijven en produceert onder meer radar- en communicatiesystemen. Het bedrijf profiteert sterk van de toenemende militarisering sinds de oorlog in Oekraïne: de omzet steeg van 16,2 miljard euro in 2021 naar 22 miljard euro in 2025 en het personeelsbestand in Nederland verdubbelde bijna in tien jaar. Omdat uitbreiding in Hengelo niet meer mogelijk was en Thales moeite had voldoende hoogopgeleid personeel te vinden, zocht het bedrijf een nieuwe locatie.

De gemeente reageerde volgens de documenten enthousiast. In een welkomstbrief noemde het college de komst van Thales goed voor de regionale uitgaven aan hightechonderzoek en voor een veiligere, duurzamere en inclusievere wereld. Vanaf juni 2025 hielpen gemeentelijke ambtenaren actief bij de zoektocht naar een locatie. Zij benaderden makelaars en ontwikkelaars, boden aan te bemiddelen met betrokken partijen en zeiden ondersteuning te willen bieden als Thales tegen gemeentelijke beleidskaders of vergunningprocedures zou aanlopen. Ook maakten wethouders tijd voor een ontmoeting met CEO Gerben Edelijn op een datum die Thales zelf had voorgesteld.

Stop Wapenhandel noemt die houding strijdig met de mensenrechtenambities van Amsterdam. Thales levert volgens de organisatie technologie aan landen en partijen die betrokken zijn bij oorlogen en mensenrechtenschendingen. Zo werd Thales-technologie gebruikt in Saoedische tanks tijdens de oorlog in Jemen en leverde het bedrijf radarsystemen aan Egypte en Indonesië. De internationale tak werkte bovendien samen met de Israëlische wapenbedrijven Elbit Systems en Israel Aerospace Industries. Onderzoekscollectief Disclose meldde leveringen van onder meer systemen voor onbemande luchtvaartuigen, die mogelijk tegen Palestijnen zijn ingezet.

De gemeentelijke stukken laten ook zien dat Thales zich zorgen maakte over mogelijke protesten rond de vestiging. Het bedrijf wilde weten hoe politie en bestuur zouden samenwerken bij dreigingen en wie in geval van incidenten bereikbaar zou zijn. Tegelijkertijd vroeg Thales om de bespreking te beperken tot het investeringsproject. In een brief aan wethouders ontkende Edelijn dat na 7 oktober 2023 wapensystemen aan Israël waren geëxporteerd, maar de eerdere leveringen en internationale samenwerkingen blijven volgens de auteur van het artikel problematisch.

De kritiek is extra scherp omdat de Amsterdamse gemeenteraad eerder had uitgesproken dat de stad geen institutionele relaties zou moeten onderhouden met bedrijven die bijdragen aan mensenrechtenschendingen, oorlogsmisdaden of misdaden tegen de menselijkheid, onder meer in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. Volgens Stop Wapenhandel heeft het college dat beleid niet toegepast op Thales en stonden economische voordelen, werkgelegenheid en onderzoeksgeld voorop.