Gelekte documenten werpen nieuw licht op de relatie tussen Rusland en de Trump-campagne

In dit artikel:

Onderzoek door Follow the Money aan de hand van gelekte documenten en de Pandora Papers legt een directe schakel bloot tussen een schijnbaar anonieme Schotse brievenbusfirma en de Russische oligarch Oleg Deripaska, die nauwe banden heeft met het Kremlin. Die vennootschap, Biniatta Trade LP, bleek tussen 2017 en 2018 een belangrijke rol te spelen in de financiering van lobbywerk rond de Albanese oppositiepartij (PDS) en betaalde bovendien grote bedragen aan een voormalige medewerker van de Trump-campagne, lobbyist Nick Muzin.

De achtergrond: in aanloop naar de Albanese parlementsverkiezingen van 2017 wilde de conservatieve PDS haar profiel in Washington versterken en huurde Muzin in om contacten met Republikeinse politici en media te regelen. Officieel meldde Muzin aanvankelijk een vergoeding van 75.000 dollar, maar hij corrigeerde die aangifte later naar 675.000 dollar voor drie maanden werk — een wijziging die samenvalt met de periode van scherper toezicht op buitenlandse lobbyactiviteiten nadat Paul Manafort was aangeklaagd in het Mueller-onderzoek naar Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen.

Documenten tonen dat Biniatta Trade LP was opgetuigd als een Scottish limited partnership — juridisch aantrekkelijk wegens anonimiteit — en beheerd werd door de Moskouse advocaat Eduard Blokhin, die via de private bank Bendura in Liechtenstein tientallen lege vennootschappen beheerde. Kort na Muzins registratie breidde Blokhin het netwerk uit met zes dochtervennootschappen en werden bankrekeningen geopend bij Bendura. In de maanden tussen december 2017 en augustus 2018 stroomden ongeveer 55 miljoen euro via dat netwerk; ongeveer twee derde daarvan is herleidbaar naar Deripaska en bedrijven uit zijn kring, waaronder EN+.

Concrete transacties betroffen leningen en betalingen aan bedrijven die gekoppeld waren aan leidinggevenden van EN+, charterkosten voor een privéjet die door Deripaska’s familie werd gebruikt, en direct kapitaal van EN+ en een persoonlijke holding van Deripaska. Onderzoeken van experts signaleren dat sommige geldbewegingen kenmerken vertonen van witwassen: onnodig complexe tussenstructuren, gebruik van uiteenlopende jurisdicties (Cyprus, Polen, Singapore) en transacties zonder duidelijke economische noodzaak.

De timing van deze geldstromen viel samen met bredere geopolitieke ontwikkelingen: in april 2018 nam het Amerikaanse ministerie van Financiën sancties op tegen Deripaska en EN+, met verwijzingen naar pogingen van het Kremlin om westerse democratieën te ondermijnen. Kort daarna vroegen de beheerders van het netwerk om snelle aanpassingen en naamswijzigingen om “geen spoor” naar Rusland achter te laten; Biniatta Trade LP werd binnen enkele weken omgedoopt tot Agrotex International Trading LP en uiteindelijk ontbonden.

In Albanië leidde de onthulling tot politieke commotie. Premier Edi Rama vroeg om onderzoek, maar het Openbaar Ministerie schortte later de zaak tegen PDS-leider Lulzim Basha zonder strafrechtelijke vervolging op. De PDS verklaarde dat Muzin slechts 25.000 dollar had ontvangen en gaf geen sluitende verklaring voor de resterende betalingen uit Biniatta. Partijen en betrokkenen gaven weinig tot geen antwoorden op vragen van Follow the Money.

Het patroon lijkt zich te herhalen: in de aanloop naar de parlementsverkiezingen van 2025 schakelde de PDS opnieuw figuren uit Trumps campagnes in, en Albanese journalisten ontdekten dat een nieuw lobbycontract van zes miljoen euro was gefinancierd door een onlangs opgerichte stichting in New Jersey waarvan de donateurs niet werden gerapporteerd — in strijd met Albanese regels voor politieke financiering.

De zaak illustreert twee bredere problemen: ten eerste het gemak waarmee oligarchen via lege vennootschappen, buitenlandse banken en vertraagde openbaarmakingen politiek beïnvloedingswerk kunnen financieren; ten tweede de lastige afbakening tussen activiteiten van particuliere zakenmensen en geheime staatsoperaties, een onderscheid dat ook door leiders als Poetin benadrukt wordt maar door westerse inlichtingendiensten en onderzoekers kritisch wordt bekeken. Voor democratieën in Europa vormt dit soort ondoorzichtige geldstromen een risico voor transparantie en politieke integriteit.