Gelekt rapport en rel over Trump-montage: hoe de BBC in een diepe crisis is beland

In dit artikel:

De BBC is in een diepe bestuurlijke crisis nadat algemeen directeur Tim Davie en hoofd van de nieuwsdienst Deborah Turness zijn opgestapt. Directe aanleiding was het uitlekken van een interne memo van Michael Prescott, een voormalig onafhankelijk adviseur voor de BBC-richtlijnen die drie jaar toezag op naleving. De memo, die door The Daily Telegraph openbaar werd gemaakt, beschuldigt de omroep van “serieuze en systematische” vooringenomenheid in de verslaggeving.

Centraal in de controverse staat een aflevering van Panorama, 'Trump: A Second Chance?', die vlak voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2024 werd uitgezonden. Volgens Prescott gebruikte die reportage bewerkte opnamen van Donald Trumps toespraak op 6 januari 2021: twee passages die bijna een uur uit elkaar stonden, werden samengevoegd, en een zin waarin Trump opriep tot vreedzaam protest werd weggelaten. Bovendien werden beelden van de Proud Boys vlak na de uitspraken geplaatst, terwijl die groep al onderweg was naar het Capitool en dus niet direct door die woorden werd aangespoord. Critici in Washington reageerden fel; het Witte Huis bestempelde de uitzending als “fake news”.

In zijn memo breidt Prescott de kritiek uit: hij ziet een patroon waarbij voorstanders van Trump te weinig aan het woord komen en de BBC onevenredig veel aandacht zou hebben besteed aan thema’s die gunstig waren voor de campagne van de Democratische kandidaat Kamala Harris (zoals vrouwenrechten en abortus), ten koste van onderwerpen als immigratie en economie. Hij uit ook onvrede over BBC Arabic, dat volgens hem te weinig Israëlische stemmen liet horen bij de berichtgeving over Gaza, en verwijst naar een eerder incident waarbij een ingekochte reportage een voice-over bleek te bevatten van de zoon van een Hamas-lid — een zaak waarvoor toezichthouder Ofcom de BBC vorige maand een “serieuze fout” toonde.

Tegelijkertijd krijgt de BBC kritiek uit andere hoeken: pro-Palestijnse groepen beschuldigen de omroep juist van terughoudendheid bij het behandelen van Israëlisch geweld. Binnenlandse commentatoren en oud-journalisten zien het ontslag van Davie en Turness deels als het gevolg van een gecoördineerde aanval door rechtsgezinde media en politieke tegenstanders; sommigen wijzen op banden tussen leden van de raad van bestuur en de Conservatieve Partij.

Volgens professor Lieven Buysse (KU Leuven) schaadt het uitlekken de geloofwaardigheid van de BBC, maar vormen de voorbeelden in de memo geen sluitend bewijs voor structurele partijdigheid. Hij stelt ook dat de BBC zich duidelijker en sneller had moeten verdedigen en merkt op dat de terugtrekking van de topleiding strategisch geplaatst kan zijn: de omroep moet uiterlijk in 2027 opnieuw onderhandelen over haar publieke financiering, en een vernieuwd leiderschap zou die gesprekken met een schone lei kunnen ingaan.