Kapitaalmarkten maken zich zorgen: voor elk land stijgt de rente

In dit artikel:

De rentes op staatsleningen in onder meer de Verenigde Staten, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Nederland zijn de afgelopen maanden sterk gestegen. Vooral deze week liepen ze verder op nadat het conflict tussen de VS en Iran opnieuw oplaaide. De olieprijs steeg daardoor boven de 95 dollar, wat de vrees voor nieuwe inflatie aanwakkerde.

De grootste zorgen bestaan over de Verenigde Staten, waar de staatsschuld inmiddels 40 biljoen dollar bedraagt en de regering van president Trump veel geld blijft uitgeven. De rente op tienjarige Amerikaanse staatsobligaties beweegt richting 5 procent, een niveau dat sinds de aanloop naar de kredietcrisis van 2007 niet meer is gezien. Omdat de Amerikaanse obligatiemarkt wereldwijd de grootste is, werkt onrust daar door in Europa.

Frankrijk geldt als het belangrijkste Europese zorgenkind. Ondanks pogingen om de staatsschuld terug te dringen, stijgen de rentelasten en blijft de begroting onder druk staan. Politieke onzekerheid rond de verkiezingen van volgend jaar en het verlies van de parlementaire meerderheid van president Macron maken het bovendien moeilijk om maatregelen te nemen. Ook het Verenigd Koninkrijk staat onder druk. Premier Burnham moet binnenkort een begroting presenteren, maar geplande investeringen zijn lastig te betalen terwijl bezuinigingen eigenlijk nodig zijn.

De hogere rentes verspreiden zich volgens economen steeds sneller over Europa, omdat financiële markten landen minder afzonderlijk beoordelen. Daarbij spelen ook het einde van het opkoopprogramma van staatsleningen door de ECB en een verwachte renteverhoging tegen de inflatie een rol.

Hoewel de situatie doet denken aan de kredietcrisis, verwachten economen Stefan Koopman en Nick Kounis niet direct een nieuwe crisis. De wereldeconomie presteert beter dan verwacht. Wel komt de hogere rente rechtstreeks op overheidstekorten terecht, waardoor politieke keuzes urgenter worden en mogelijk impopulaire bezuinigingen of hervormingen worden afgedwongen.