Geheime vliegtuigwissel van Trump bij Navo-top leidt tot felle reacties. Hoe ongewoon is deze truc?

In dit artikel:

Donald Trump wisselde tijdens zijn vertrek uit Ankara ongemerkt van vliegtuig, nadat Amerikaanse inlichtingendiensten signalen hadden ontvangen over een mogelijk Iraans moordplan tegen de president. Die waarschuwing kwam op 8 juli, dezelfde dag waarop het bestand tussen de Verenigde Staten en Iran definitief mislukte. Rond de NAVO-top zou bovendien iemand zijn gezien met een draagbaar raketwapen.

Trump was aanvankelijk met een nieuw regeringsvliegtuig naar Turkije gekomen. Voor de reis naar Engeland kondigde hij aan toch met de oudere Air Force One te vertrekken. Beelden wekten de indruk dat hij inderdaad in dat toestel stapte, maar volgens The Washington Post vloog hij in werkelijkheid met een veel kleinere C-32A van de Amerikaanse luchtmacht.

De wissel werd uitgevoerd aan de voorzijde van het toestel. Trump en enkele medewerkers verlieten het vliegtuig aan de andere kant dan waar de camera’s stonden en werden in een cateringcontainer naar een vrachtwagen gebracht. Die reed vervolgens naar de verdekt opgestelde C-32A. Journalisten en andere passagiers gingen intussen via de achterzijde aan boord van de Air Force One. Zij kregen de instructie hun raampjes gesloten te houden.

In Engeland werd Trump op vergelijkbare wijze teruggebracht naar de Air Force One, zodat hij daar zichtbaar kon uitstappen. Na een ontmoeting met Amerikaanse militairen vloog hij met het nieuwe regeringsvliegtuig verder naar Washington. Defensieminister Pete Hegseth reisde tijdens het geheime traject wel met Trump mee; andere prominente ministers en medewerkers zaten in het toestel waarmee de pers vloog.

De journalisten waren niet geïnformeerd over de dreiging of de vliegtuigwissel. Dat leidde tot grote boosheid, omdat zij dachten dezelfde veilige vlucht als de president te delen en mogelijk juist in het beoogde doelwit hadden gezeten. Het meereizen van journalisten bij buitenlandse bezoeken is al ongeveer een eeuw gebruikelijk en geldt als een vorm van transparantie.

Volgens een anonieme Amerikaanse functionaris komen geheime vliegtuigwissels bij presidenten vaker voor. Bill Clinton deed dit in 2000 in Pakistan, maar journalisten werden toen vooraf geïnformeerd over de veiligheidsmaatregelen. Dat verschil voedt de kritiek op de aanpak rond Trump.