Geheime deal D66 en VVD: 380 miljoen ontwikkelingshulp in ruil voor terrorismewet

In dit artikel:

D66 en VVD hebben achter de schermen een afspraak gemaakt waarbij het kabinet 380 miljoen euro extra vrijmaakt voor ontwikkelingssamenwerking in ruil voor dat D66 zijn blokkade op een VVD-wetsvoorstel over het strafbaar stellen van het verheerlijken van terrorisme laat vervallen. Meerdere bronnen bevestigen dat VVD-minister Van Weel het wetsvoorstel opnieuw mag indienen en dat D66-ministers het mogelijk zullen steunen; of de D66-fractie uiteindelijk meegaat is nog onduidelijk.

De deal stuitte in de Tweede Kamer op verontwaardiging en eisen om opheldering; oppositiepartijen noemden de gang van zaken achterkamerpolitiek en eisten transparantie. Minister Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) wilde tijdens het debat niet ingaan op de geheime afspraak en hield vast aan het formele standpunt dat de wet geen onderdeel is van de begrotingsafspraken.

De extra 380 miljoen lost het begrotingsprobleem maar deels op: 202 miljoen is voorschot op middelen die pas in 2031 beschikbaar zouden zijn, de resterende 178 miljoen komt uit posten voor 2028–2029. Het geld is bestemd voor noodhulp bij acute internationale crises — onder meer Libanon en Soedan — de bestrijding van ebola en niet-militaire steun aan Oekraïne. Betrokkenen zeggen dat de constructie de krapte in de rijksbegroting illustreert.

Vorig jaar was D66 nog kritisch over de terrorismewet; de Raad voor de Rechtspraak waarschuwde toen dat het begrip ‘verheerlijking’ juridisch vaag is en risico’s voor de vrijheid van meningsuiting met zich meebrengt. Financieel wilde minister Heinen (Financiën) aanvankelijk geen extra middelen vrijgeven; omdat BBB de begroting niet steunde, bleef een oplossing via links over. De VVD geeft al aan weinig zin te hebben in het later dichten van het ontstane gat; PRO zegt dat daar later een oplossing voor gezocht zal worden.