Gehavend kabinet-Schoof mag van Kamer verder met alleen VVD en BBB, maar kan weinig meer doen

In dit artikel:

Het demissionaire kabinet-Schoof kan na het vertrek van NSC alleen nog verder met VVD en BBB, die samen slechts 32 van de 150 Kamerzetels vertegenwoordigen. Premier Dick Schoof erkende tijdens het Kamerdebat dat de Tweede Kamer daardoor de feitelijke regie krijgt over beleid en dat het kabinet weinig ruimte heeft om zelfstandig resultaten te boeken.

De crisis ontstond nadat NSC-minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp opstapte omdat hij onvoldoende steun voelde voor aanvullende maatregelen tegen de Israëlische regering naar aanleiding van geweld in Gaza. Schoof zei dat Veldkamp zijn vertrek niet vooraf had aangekondigd aan collega-ministers en dat zijn medeministers later alsnog besloten ook op te stappen, ondanks Schoofs dringende verzoeken om te blijven omdat het kabinet al demissionair was.

VVD en BBB hebben de vrijgekomen ministersposten onderling verdeeld: de VVD neemt Buitenlandse Zaken, Volksgezondheid en Sociale Zaken, BBB krijgt Binnenlandse Zaken en Onderwijs. Namen van nieuwe ministers volgen na screening; de invulling van staatssecretariaten wordt later besloten.

In de Kamer was weinig appetite om het kabinet weg te sturen of een nieuw ‘nationaal eenheidskabinet’ in te zetten: een motie van wantrouwen van Denk kreeg alleen steun van de Partij voor de Dieren, en een D66-voorstel voor een kabinet van ervaren oudgedienden haalde geen meerderheid. Ook pogingen om NSC terug te winnen werden afgebroken.

Een belangrijk twistpunt in het debat betrof een mogelijk verbod op handel in producten uit de bezette gebieden van de Westelijke Jordaanoever; sommige Kamerfracties wilden eerst een Nederlands verbod invoeren, de VVD pleit voor eerst EU-brede actie terwijl tegelijk aan nationale wetgeving gewerkt kan worden. Het kabinet viel eerder dit jaar nadat PVV stopte met samenwerking; nieuwe verkiezingen staan gepland voor 29 oktober. Schoof wil samen met de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken en de Kiesraad onderzoeken of de formatieprocedures sneller kunnen.