Gehaktbal of couscous? Uiterst rechtse politici zetten voedsel in om de nationale identiteit af te bakenen

In dit artikel:

11 mei 2026 — Forum voor Democratie gebruikt maaltijdboxen en een gepromoot “vleesdieet” niet alleen als product, maar als politiek instrument om een ‘Nederlandse-traditionele’ cultuurpolitiek te communiceren. De partij koppelt voedselkeuzes aan identiteit, lichaamsdiscipline en traditionele genderrollen en verspreidt dit via sociale media, waarbij ook fitnessfilmpjes met slogans als “Een sterk volk maakt een sterk land” opduiken.

Het fenomeen is onderdeel van een bredere extreemrechtse tactiek: eten fungeert als marker van wie er wel of niet ‘thuishoort’. In dat licht citeert het artikel voorbeelden uit binnen- en buitenland: Geert Wilders die herhaaldelijk de Hollandse gehaktbal inzet als symbool tegenover couscous, de Duitse nieuw-rechtse denker Götz Kubitschek die vreemde gerechten als culturele breuk bestempelt, en politici zoals Nigel Farage, Marine Le Pen en Donald Trump die vergelijkbare culinaire identiteitsclaims gebruiken.

FvD’s campagnebeeldspraak sluit aan bij online manosphere-subculturen en het ‘looksmaxxing’-denken: een ideaal van hypermannelijke fysiekheid gekoppeld aan anti-feministische retoriek. Een recente afbeelding rond de vernieuwde Schijf van Vijf plaatste een gespierde man tegenover een gegenderd geframed persoon met een fles ‘zaadolie’ — een verwijzing naar complottheorieën binnen extreemrechtse netwerken.

De kernboodschap van het stuk is dat politiek extreemrechts niet alleen in parlementaire arena’s opereert, maar ook probeert het alledaagse te beïnvloeden: wat mensen eten en hoe voedsel symbolisch ingezet wordt om sociale grenzen te trekken. Döner en gehaktbal worden zo meer dan maaltijden; ze worden instrumenten in een ideologisch project dat streeft naar exclusie en hiërarchie.