Geert, Christel, Catharina en Robert* verliezen werkloosheidsuitkering: "Ik ben plots een profiteur en sta met mijn rug tegen de muur"
In dit artikel:
Vanaf vandaag verliezen opnieuw meer dan 35.000 Belgen hun werkloosheidsuitkering als gevolg van de federale hervorming die sinds januari stapsgewijs de maximale duur van de uitkering beperkt (voor de meeste werklozen maximaal twee jaar). Dit is een van meerdere golven: in totaal zullen dit jaar naar schatting bijna 200.000 mensen hun uitkering kwijtraken, afhankelijk van hoe lang ze al zonder werk zijn. De groep die nu aan de beurt is, betreft mensen die 8 tot 20 jaar werkloos zijn. De regering schat dat ongeveer een derde van hen aan de slag zal gaan, een derde een leefloon zal krijgen en een derde op iets anders of niets zal uitkomen.
VRT NWS bracht persoonlijke verhalen van enkele getroffenen samen, waarmee duidelijk wordt hoe verschillend de gevolgen uitpakken.
- Geert (58), een muzikant en allround medewerker in de cultuursector, verloor zijn uitkering en kreeg geen leefloon toegewezen. Hij zegt tientallen sollicitaties te hebben gedaan maar weinig respons te krijgen, en moest geld lenen om zijn huur te betalen. Door de nieuwe regels voelt hij zich gestigmatiseerd als profiteur, terwijl hij volgens eigen zeggen intensief naar werk zoekt. Hij vreest schulden en verdere afglijding richting armoede.
- Christel (62), goudsmid die jarenlang een eigen winkel runde en later moeite had werk te vinden, vond op het nippertje opnieuw werk in een juwelierszaak in Bilzen nadat een artikel over haar werd gelezen door iemand die haar kende. Ze ervaart opluchting: niet alleen door inkomenszekerheid, maar ook door het wegvallen van de constante controles op werkbereidheid die haar als pijnlijk werd ervaren. Ze staat dicht bij de pensioenleeftijd, maar wil nog blijven werken zolang het kan.
- Catharina (24), afgestudeerd 3D-gamedesigner, illustreert hoe ook jonge mensen door de maatregel getroffen worden: van de bijna 200.000 die dit jaar hun uitkering verliezen zijn ongeveer 15.000 jonger dan 25. Haar sector kromp na covid, stages en vacatures waren schaars en ze zegt meer dan 300 keer te hebben gesolliciteerd zonder resultaat. Ze werkt nu onregelmatig in de horeca en in de koffiezaal van een crematorium, leeft van een erfenis en ervaart ernstige geldzorgen en demotivatie.
- Robert (41, schuilnaam), ex-vrachtwagenchauffeur die moest stoppen door epilepsie, heeft ruim 300 sollicitaties achter de rug zonder succes. Hij meent dat discriminatie meespeelt, woont al twintig jaar in België, heeft vijf kinderen en een partner met deeltijds werk. Het gezin verkoopt auto's en leent om rond te komen. Hoewel hij mogelijk recht heeft op een ziekte‑uitkering, wil hij liever betaald werk.
De verhalen tonen dat de hervorming uiteenlopende groepen treft: oudere langdurig werklozen, creatieve en seizoensgebonden werknemers, jonge hoogopgeleiden met niche-achtergronden en mensen met gezondheidsproblemen of migratieachtergrond. Voor sommigen resulteert de verandering in verhoogde armoede- en schuldrisico’s; anderen vinden op het laatste moment opnieuw werk of slagen erin zich aan te passen. De persoonlijke casussen leggen de kloof bloot tussen beleidsdoelstellingen—minder misbruik en meer activering—en de moeilijkheden die veel mensen ondervinden bij het terugkeren naar de arbeidsmarkt.