Geen 'tafellaken' meer in stemhokje, kabinet voert kleiner stembiljet in: handzamer én sneller te tellen

In dit artikel:

Het kabinet schaft het grote stembiljet af en voert vanaf 2029 een kleiner stemformulier in dat bij alle verkiezingen moet worden gebruikt. Kiezers vullen daarop straks twee vakjes in: één voor de partij en één voor de kandidaat, die niet meer met namen maar met nummers worden weergegeven. Volgens minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA) maakt dit stemmen handzamer en de telling sneller. De komende Provinciale Statenverkiezingen worden nog één keer met het oude, grote biljet gehouden, omdat een wetswijziging tijd kost.

De keuze voor het nieuwe biljet volgt op meerdere proefverkiezingen in gemeenten. Daaruit blijkt dat kiezers en stembureauleden positief zijn, al is het aantal ongeldige stemmen iets hoger dan nu. Heerma denkt dat vooral voorlichting en wennen aan het nieuwe systeem dat probleem kunnen verkleinen. Ongeldige stemmen door verkeerde nummering wil hij deels laten meetellen als stem op de lijsttrekker, omdat het partijvakje dan wel bewust is ingevuld.

Daarnaast laat Heerma onderzoeken of stemmen per volmacht moet worden aangepast. Aanleiding is onder meer de recente arrestatie van zes mensen in Gorinchem wegens het ronselen van stemmen. Het huidige systeem, waarbij iemand namens maximaal twee anderen mag stemmen, ligt al langer onder vuur bij internationale waarnemers. Het kabinet bekijkt ook of dat maximum terug moet naar één volmacht per persoon. Verder wil Heerma een autoriteit oprichten die buitenlandse inmenging en desinformatie rond verkiezingen kan opsporen, naar voorbeeld van landen als Duitsland, Zweden en Frankrijk.