Geen haantjes, geen breuk met links-progressief beleid: akkoord PRO en D66 moet Amsterdam vooral beter laten werken
In dit artikel:
PRO Amsterdam en D66 hebben woensdag hun nieuwe coalitieakkoord in Amsterdam gepresenteerd: sober van toon, met meer bezuinigingen dan nieuwe uitgaven en vooral een voortzetting van bestaand beleid. Zita Pels (PRO Amsterdam) en Melanie van der Horst (D66) legden een akkoord neer dat geen grote ideologische koerswisseling inhoudt maar inzet op het wél doen van de gemeente — bewoners moeten eindelijk merken dat de stad zaken afmaakt.
Belangrijkste inhoud:
- Bestuur en organisatie als prioriteit: de coalitie wil de ambtelijke organisatie in de Stopera flink inkrimpen — ongeveer 2.500 banen minder, inclusief ingehuurde krachten — vooral in beleid, management, communicatie, onderzoek en advies. De bedoeling is minder interne vergadercultuur en meer uitvoering op straat; buurtregisseurs krijgen meer bevoegdheden, voor de vuilste wijken komt een crisisaanpak en het ‘recht op een fout’ moet bureaucratische blokkades voor inwoners verminderen.
- Woningbouw blijft een aandachtspunt, maar met meer flexibiliteit: de plannen voor 68.000 nieuwe woningen blijven staan, maar D66’s harde jaarlijkse bouwdoelen verdwijnen. De verdeling 40-40-20 (sociaal–middenhuur–duur) blijft uitgangspunt, maar onder voorwaarden zijn afwijkingen naar 30% sociale huur mogelijk — mede in het licht van een nieuwe landelijke wet die 30% kan afdwingen. De focus verschuift naar woontypes (seniorenwoningen, middenhuur, gezinswoningen) in plaats van starre percentage-discussies.
- Sociaal-progressieve elementen blijven: geen ingezetenencriterium voor coffeeshops, steun voor ongedocumenteerden, uitbreiding van gratis openbaar vervoer voor kinderen tot 16 jaar, en hogere belastingen voor toeristen en autobezitters.
- Compromissen en ruilen van prioriteiten: D66 kreeg toezeggingen voor extra geld naar leraren, geen verhoging van ozb en afvalstoffenheffing en schrappen van het erotisch centrum; PRO behield sociale accenten en scoorde lasten voor toeristen en vaker hogere parkeertarieven, plus het verwijderen van 10.000 parkeerplaatsen voor meer ruimte en groen.
Risico’s en politiek speelveld:
De grootste besparing is al opgenomen zonder dat duidelijk is welke taken precies verdwijnen; een latere doorlichting moet dat uitwijzen, wat onzekerheid en uitvoeringsrisico’s creëert. Oppositiepartijen zullen vooral aanvallen dat autobezitters opnieuw de rekening krijgen; het college zal daar sociale voordelen tegenover zetten. Uiteindelijk zal het akkoord worden beoordeeld op de uitvoering: levert de gemeente sneller en beter diensten, dan is het succes; als vergunningverlening en straatonderhoud verslechteren, blijft het vooral een slogan.