Geen Gmail of Google Maps? Zo maak je je minder afhankelijk van Amerikaanse techbedrijven
In dit artikel:
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) waarschuwt dat Nederland en Europa te veel afhankelijk zijn geworden van een handvol Amerikaanse techbedrijven (zoals Google, Microsoft en Meta) voor e-mail, cloudopslag, navigatie en andere digitale diensten. Omdat veel data op Amerikaanse servers staat, kunnen die gegevens onder Amerikaanse wetgeving door de overheid worden opgevraagd. Dit raakt niet alleen individuele privacy maar ook gevoelige dossiers van overheden, ziekenhuizen en bedrijven — een risico dat volgens de ACM groter wordt nu spanningen tussen de EU en de VS toenemen. Europese instellingen moeten op zoek naar alternatieven, maar consumenten kunnen zelf ook stappen zetten.
Praktische stappen voor gebruikers
1) E-mail: overstappen is vaak de simpelste maatregel. Veel mensen gebruiken Gmail, Outlook of iCloud; EU-gebaseerde providers zoals Ziggo, KPN, Soverin of het Zwitserse Proton Mail vallen onder strengere Europese/Swiss privacyregels. Proton biedt bovendien end-to-end-encryptie.
2) Browser en zoekmachine: populaire browsers en zoekdiensten (Chrome, Edge, Google Search) leggen uitgebreid gedrag vast. Europese alternatieven zijn onder meer Ecosia, Mullvad, Vivaldi (browsers) en Qwant of Ecosia (zoekmachines). Ecosia benadrukt duurzaamheid en doneert een deel van de advertentie-inkomsten aan natuurprojecten.
3) Cloudopslag: bestanden in iCloud, Google Drive of OneDrive lopen risico op inzage. Er bestaan Europese privacyvriendelijke clouddiensten (European Alternatives noemt enkele opties), maar migratie is vaak arbeidsintensief en lastig omdat clouddiensten nauw verweven zijn met besturingssystemen. Een praktisch alternatief is (externe) harde schijf — geen cloud, dus minder kans op datalekken of toegang door derden.
4) Navigatie: Google Maps verzamelt locatie- en reisinformatie die veel over iemands leven prijsgeeft. Er zijn Europese navigatie-apps (een aantal daarvan met Nederlandse roots), maar wie Android of iOS gebruikt blijft deels verbonden aan Google/Apple en kan dus nog steeds locatiegegevens delen.
5) Berichtenapps: privacyvriendelijke apps zoals Signal wonnen terrein als alternatief voor WhatsApp, maar Signal draait zelf op Amerikaanse servers en valt daarmee ook onder Amerikaanse jurisdictie. European Alternatives noemt enkele Europese chatopties, maar netwerk-effecten (vrienden/familie blijven vaak bij WhatsApp) belemmeren overstappen.
Knelpunten en advies
Veel stappen helpen privacy te verbeteren, maar worden geremd door gebruiksgemak, ecosysteem-lock-in en migratieinspanning. Wie serieus wil verkleinen wat Amerikaanse bedrijven van hem weten, kiest stapsgewijs: begin met e-mail en zoekmachines, controleer privacyinstellingen, gebruik waar mogelijk end-to-end-encryptie en maak lokale back-ups van belangrijke data. Voor structurele verandering benadrukt de ACM dat ook overheden en bedrijven op Europese alternatieven moeten inzetten.