Geen enkel kind zou mogen sterven aan vermijdbare ziekte als malaria
In dit artikel:
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwt in haar jongste World Malaria Report dat de wereldwijde vooruitgang tegen malaria stagneert en in sommige gebieden zelfs achteruitgaat. In 2024 overleden naar schatting ongeveer 610.000 mensen aan malaria — meer dan de 578.000 in 2015 — en nog steeds sterft gemiddeld elk minuut een kind, meestal jonger dan vijf jaar. Belangrijke oorzaken van de verslechtering zijn gewapende conflicten, extreem weer en toenemende resistentie tegen antimalariamiddelen.
Tegelijkertijd zijn er medische doorbraken die meervoudig inzetbare instrumenten bieden. Nieuwe muskietennetten met twee werkzame stoffen, op grote schaal verspreid in veel Afrikaanse landen met steun van het Global Fund, werken ook tegen resistentie-gevoelige muggen; tussen 2019 en 2022 zouden deze netten naar schatting circa 13 miljoen gevallen hebben voorkomen. De introductie van de eerste malariavaccins in Afrika vormt een aanvullende stap in diezelfde richting.
Het succesverhaal van Suriname, dat vorig jaar officieel door de WHO tot malariavrij land werd verklaard ondanks uitgestrekte regenwouden en veel mobiele bevolkingsgroepen, laat zien dat eliminatie haalbaar is wanneer politieke wil en inzet samenkomen. Omgekeerd blijkt uit onderzoek in The Lancet dat het beëindigen van internationale donorsteun kan leiden tot zo’n 100.000 extra sterfgevallen per jaar — een direct gevolg van bezuinigingen op ontwikkelingshulp.
Nederland speelt een belangrijke rol: kennisinstellingen in Nijmegen en Leiden en meerdere innovatieve bedrijven doen baanbrekend onderzoek naar malariamuggen en vaccins. De auteur pleit ervoor dat investeringen in mondiale gezondheid niet alleen humanitair motief hebben, maar ook in het eigen belang van landen liggen omdat sterke gezondheidssystemen bijdragen aan stabiliteit en veiligheid.
De auteur waarschuwt dat een financieringscrisis de geboekte winst kan doen teruglopen. Ondanks lokale inspanningen en het werk van het Global Fund blijft structurele internationale steun onmisbaar om de strijd tegen malaria — een van de oudste ziekten ter wereld — duurzaam voort te zetten. De bijdrage is geschreven door een bestuurslid van The Global Fund en voormalig tropenarts.